ABD German Marshall Fund kuruluşunun üst düzey uzmanlarından Ian O. Lesser, yeni raporunda müjde veriyor: “İyi haber ise, NATO’ya stratejik alternatif olarak Moskova ile daha yakın ilişkiler için bastıran Avrasya’ya odaklananların, Türk siyasetinde marjinal bir konuma itilmiş olmasıdır”. ABD-Türkiye ilişkilerini “model ortaklık” ekseninde ele alan Lesser, Rusya, AB ve İran’ı, Türkiye-ABD ilişkileri açısından “üç büyük stratejik konu” ve “kilit testler” olarak değerlendiriyor.
Mehmet Ali Güller
15 Temmuz 2009
AYDINLIK DERGİSİ
ABD German Marshall Fund (GMD) kuruluşunun üst düzey uzmanlarından Ian O. Lesser, ABD-Türkiye ilişkisini “model ortaklık” kavramı üzerinden analiz eden bir rapor hazırladı. Lesser 19 Haziran’da yayınlanan raporunda Rusya, AB ve İran’ı, Türkiye-ABD ilişkileri açısından “üç büyük stratejik konu” olarak ele alıyor. Lesser’e göre bu üç konu, Obama’nın Türkiye’de dile getirdiği “model ortaklık” için de “kilit testler”i oluşturuyor.
Eski Pasifik Konseyi Başkan Yardımcısı, eski Rand Corporation uzmanı, eski ABD Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Dairesi görevlisi Ian O. Lesser, raporunda müjde veriyor: “İyi haber ise, NATO’ya stratejik alternatif olarak Moskova ile daha yakın ilişkiler için bastıran Avrasya’ya odaklananların, Türk siyasetinde marjinal bir konuma itilmiş olmasıdır”.
‘NATO KARŞITLIĞI VE AVRASYACILIK’
Yani Ian O. Lesser, NATO karşıtlarının, Avrasyacı kesimlerin, Ergenekon soruşturması yoluyla devredışı bırakıldığının altını çiziyor bu cümleyle.
“NATO karşıtlığı ve Avrasyacılık”, Ergenekon soruşturmasıyla tutuklanan sanıkların ortak kimliği olarak hemen her kesim tarafından dile getiriliyor artık.
Lesser’in saptaması, Ergenekon tertibinin Savcı Zekeriya Öz’ü de, Emniyet içindeki Fethullahçı yapıyı da, AKP hükümetini de aştığı şeklindeki yorumu doğruluyor. Bu saptamayla, tertibin arkasındaki esas kuvvetle, aracı kuvvetlerin fonksiyonları bir kez daha gözler önüne seriliyor.
HUKUK DEĞİL, AVRASYA’YA HÂKİMİYET SAVAŞI
Fehmi Koru, Ergenekon soruşturmasına 5 Kasım 2007’de yapılan Bush-Erdoğan görüşmesinde karar verildiğini daha önce hem köşesinde yazmıştı, hem de Kanal 7’de canlı yayın programında dile getirmişti. Koru’nun soruşturma konusunda meydan okurcasına yaptığı bu ifşaata rağmen, pek çok kesim Ergenekon’la ilgili “hukuk” diyip durmuş, siyasete gözlerini kapatmışlardı.
Ergenekon soruşturmasının hukukla, darbeyle, çeteyle bir ilgisinin olmadığı, tertibin esas nedeninin Türkiye’nin bölgesel yönelişiyle ilgili olduğu gerçeği, bu kez kıdemli bir ABD’li analistçe ifşa edilmiş oldu. Lesser’in analizi şu gerçeğe projeksiyon tutuyor:
Clinton’dan bu yana ABD yönetimleri Türkiye’yi “Avrasya kapısının kilidi” olarak değerlendiriyor. Türkiye öyle kilit ki, ya ABD’ye Avrasya kapısını açacak, ya da ABD’ye Avrasya kapısını kapatacak!
RAPORDAKİ 3 TEMEL GÖRÜŞ
Lesser’in raporunda yer alan ve “kilit test”leri oluşturan Rusya, İran ve AB konusundaki görüşler ise şunlar:
Lesser, “Rusya’nın Türkiye’nin en önemli ekonomik ortağı” olduğunu vurguluyor ve “Türkiye’yi Rusya’nın olası saldırganlığının pek kaygılandırmadığını” belirtiyor.
Lesser, “Türkiye’nin, doğrudan İran balistik füzelerine açık olmasına rağmen Türk strateji uzmanlarının nükleer bir İran olasılığı karşısında oldukça rahat olmayı” sürdürmesinden yakınıyor.
Türkiye’nin AB projesinin gittikçe karmaşık ve sorunlu hale geldiğini belirten Lesser, “ABD politika yapıcıları, Türkiye’nin üyelik mantığı konusunda daha imajınatif bir biçimde düşünmesi gerek” diyor. Lesser “bu çerçevede, Türkiye’nin bölgesel istikrardan enerji güvenliğine kadar transatlantik çıkarlara pratik katkılarının üzerinde durulmasının, daha iyi bir yaklaşım” olacağını belirtiyor.
Mehmet Ali Güller 