Rusya-Hindistan zirvesi ve TRT

Putin ile Modi’nin zirvesi öncesi şöyle diyor TRT: “Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yarın Hindistan’a yapacağı ziyarette savunma işbirliği ve Çin’e karşı ortaklık konularını görüşmesi bekleniyor” (trthaber.com, 5.12.2021).

Kim bekliyor? Uluslararası ilişkiler uzmanları mı? Diplomatik kaynaklar mı? Amerikalılar mı? TRT yöneticileri mi? Belli değil!

Özne, gizli…

TRT’nin bu “haber”inin alındığı adres Anadolu Ajansı. Ancak orada da bir kaynak yok!

Haber dedik ama gazetecilik ölçülerine göre bu bir haber değil elbette… Hatta başarısız bir yorum-analiz bile değil. Temenni içeren kaba bir propaganda çalışması en fazla…

Yazık ki vergilerimizle uluslararası ilişkilere takla attırılan işler yapılıyor Anadolu Ajansı’nda ve TRT’de!

SETA’NIN AA VE TRT’Yİ DÜŞÜRDÜĞÜ DURUM

TRT’nin bu haberinden sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi bir araya geldiler ve 21. Rusya-Hindistan zirvesini gerçekleştirdiler. Ardından Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ile Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar ve Hindistan Savunma Bakanı Rajnath Singh “2+2” formatında görüşme yaptılar. Ve iki ülke pek çok konuda anlaşma imzaladılar.

Ancak anlaşmalar içinde “Çin’e karşı ortaklık” yoktu!

Ve “Çin’e karşı ortaklık konularının görüşülmesini bekleyen” TRT de, zirveyle ilgili haberlerinde böylesi bir ortaklık kurulduğuna dair bir haber veremedi!

Böylece Anadolu Ajansı’nın ve TRT’nin SETA etkisiyle düşürüldüğü durumlardan birini daha yaşamış olduk…

ABD’YE ‘S-400 ANLAŞMASI UYGULANIYOR’ MESAJI

Gelelim 21. Rusya-Hindistan zirvesinden ne sonuçlar çıktığına:

– Rus petrol şirketi Rosneft ile Hint petrol şirketi Indian Oil arasında, 2022’de Hindistan’a 2 milyon ton petrol tedarik edilmesine dair sözleşme imzalandı.

– Moskova ve Yeni Delhi, Hindistan’da 600 bin Kalaşnikov üretilmesine dair anlaşma imzaladı.

–  Hindistan’da üretilen Su-30MKI tipi avcı uçaklarının üretim kapasitesini 50 uçak daha artırma kararı alındı.

– Hindistan ile Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) arasında serbest ticaret anlaşması imzalanması hedefli müzakere sürecinin 2022 başında başlatılması kararı alındı.

21. Zirveden çok önemli mesajlar da çıktı:

Putin ve Modi, BM Güvenlik Konseyi’nde kapsamlı bir reform yapılması çağrısında bulundu.

– İki lider, Rus ve Hint ordularının ortak tatbikatlar yapmaya devam edeceğini belirtti.

– İki lider Afganistan’a destek açıkladılar, İran nükleer anlaşmasının eksiksiz uygulanması çağrısı yaptılar ve Suriye’de siyasi süreci teşvik etmenin alternatifinin olmadığını belirttiler.

2+2 formatlı toplantıdan sonra verilen mesaj ise doğrudan ABD’yeydi. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, S-400 anlaşması konusunda şu mesajı verdi: “Anlaşma uygulanıyor. ABD’nin bu işbirliğini baltalama ve Hindistan’ı Washington’un talimatlarını yerine getirmeye zorlama girişimlerini gördük. Ancak Hint dostlarımız, egemen bir ülke olduklarını ve kimden silah alacaklarına ve kimleri partner olacak seçeceklerine kendilerinin karar vereceğini kararlılıkla belirtti ve net şekilde gösterdi.

AUKUS’A KARŞI KOYMA KARARI

Görüldüğü gibi Rusya ile Hindistan’ın anlaşmalarında da, iki liderin mesajlarında da “Çin’e karşı ortaklık” yok, tersine ABD’ye karşı mesajlar var.

Üstelik Lavrov, 2+2 görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada, Rusya ve Hindistan’ın AUKUS ve benzeri formatların ASEAN’ın yerini almasına birlikte karşı koyacaklarını ilan etti!

Tek başına bu bile Rusya ve Hindistan’ın Çin’e karşı ortaklığı değil, Çin’i hedef alan ABD girişimlerine karşı işbirliğine işaret etmektedir. Çünkü AUKUS, ABD’nin İngiltere ile birlikte Avustralya’yı Çin’e karşı nükleer üs yapma hedefli ittifakıdır. Rusya ve Hindistan’ın bu ittifakın Güneydoğu Asya Uluslar Birliği’nin (ASEAN) yerini almasına karşı koyma kararı çok önemlidir!

ANADOLU AJANSI VE TRT’DEKİ ATLANTİK ETKİSİ

Çin, Rusya ve Hindistan üçlüsünün Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ile Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS içinde yan yana olması, ABD’nin en istemediği durumdur. Zira ABD, stratejik hedefi olan Çin’e karşı, hatta stratejik ortaklıkları en üst seviyede olan Çin-Rusya ikilisine karşı koyabilmek için bir diğer Asya devi olan Hindistan’ı yanına çekmek istiyor.

ABD bu amaçla hem Çin-Hindistan sınır sorunlarını kışkırtmaya hem de Çin-Pakistan işbirliğini, Hindistan’a karşı koz olarak kullanmaya çalışıyor. Rusya ise Soğuk Savaş yılları boyunca da süren iyi ilişkilerine dayanarak, ABD’nin Hindistan’ı yanına çekme girişimlerine karşı hamleler üretiyor.

Bu şartlarda, Anadolu Ajansı ile TRT’nin Rusya-Hindistan işbirliğini Çin’e karşı ortaklık diye servis etmesi, olsa olsa bu iki kurumumuzdaki Atlantik etkisi anlamına gelmektedir!

Mehmet Ali Güller
CRI Türk
7 Aralık 2021

Yorum bırakın

Atatürk modelini yıkan Çin modeli kuramaz

Erdoğan’ın “Çin böyle büyümüş. Biz pazara daha yakınız, onlardan daha avantajlıyız” (Hürriyet, 3.12.2021) demesi yeni bir tartışma başlattı: Türkiye Çin modeline mi geçecek?

Erdoğan’ın mevcut ekonomi-politiği şu: 1) Enflasyondan düşük faiz vererek dolarizasyoncu. 2) “Düşük faizle banka kredisi alın” diyerek borçlandırmacı. 3) “Serbest piyasaya bağlıyız” sözü vererek neoliberalizme teslim. 4) Gelişmeci/kalkınmacı değil büyümeci.

Gelişmeci – büyümeci farkı

Bu “gelişmeci/kalkınmacı değil büyümeci” konusu üzerinde durmalıyız. Büyümecilik gerçekte IMF ve Dünya Bankası programıdır. Neoliberal sistemde ekonomiler büyümeyi hedefler; öyle ki ülkeler büyür ama gelişmez veya kalkınmaz. Gelişmeci/kalkınmacı ekonomi, öncelikle mutlaka iç pazara dayanır ve iç pazarın genişlemesini hedefler. Erdoğan ise sürekli dış piyasadaki dalgalanmaların nefesini ensesinde hissedecek ihracata ve ucuz işgücüne dayalı bir model öneriyor. Çin her ne kadar ihracatçı bir ekonomi gibi görünse de, iç pazarı güçlendirme çizgisi esastır.

Bu, bırakın Türkiye gibi ülkeleri, neoliberal sistemin merkezi olan ABD’de bile böyledir. ABD’de geçen yıl en zengin yüzde 1’in serveti, ilk kez yüzde 50’nin servetini geçti! Kısacası ABD’den Türkiye’ye kadar, neoliberal sistem içindeki ülkelerde büyüme vardır ancak varsılın varsıllaştığı, yoksulun yoksullaştığı bir büyümedir bu…

Dolayısıyla Erdoğan’ın büyüme için Çin örneği vermesi üzerinden etraflı tartışmaya gerek yok; zira Erdoğan Çin’i zaten yanlış anlamış! Çünkü Çin büyümeci değil, gelişmeci/kalkınmacıdır.

Avrupa pazarında Çin’in yerini almak

Erdoğan’ın Çin örneği vermesi üzerinden yürütülen tartışma, şu bakımdan da yanlış yürütülüyor. Erdoğan bir ekonomi modeli olarak Çin’e benzemekten bahsetmiyor; pazara yakınlığı avantaja dönüştürerek Çin’e rakip olmaktan bahsediyor. Özetle, ABD’nin Çin’le ticaret savaşı kapsamında baskıladığı Avrupa pazarı için Çin yerine Türkiye’yi üretim üssü haline getirmeyi savunuyor Erdoğan.

Türkiye elbette üretmeli, AKP’nin bitirdiği tarımı yeniden devlet desteğiyle ayağa kaldırmalı, AKP’nin zayıflattığı sanayide yeniden devlet destekli hamle yapmalı, Türkiye-Suriye sınırında GAP’ı güncelleyerek endüstriyel tarım merkezi inşa etmeli…

Ancak Erdoğan’ın bahsettiği bu değil. Ne peki? AKP’yi yakından izleyen Prof. Dr. Emin Gürses’ten aktaralım: “Almanya artık üretim üssü olarak Çin’den uzaklaşıyor. Bütün Avrupa ülkeleri Çin’den uzaklaşıyorlar çünkü Amerika’nın baskısı var. Almanlar açıklama yaptılar, ‘Üretim üssü olarak Türkiye’yi seçeceğiz’ diyorlar. Amerika da ‘Polonya’da üretim yapın’ diyor. Almanlar, ‘Ben Türkiye’nin altyapısını bilirim, Polonya’da yapamam’ diyor” (Sputnik, 22.11.2021).

Yani Erdoğan’ın Çin’i örnek vermesi, Çin’i bir model olarak izlemek anlamında değil, Avrupa pazarı için Çin’le rekabet etmek anlamındadır. Erdoğan, Gürses’in işaret ettiği ABD-Çin ticaret savaşından yararlanarak, ekonomiyi “sistem içinde” düzeltmeyi hedeflemektedir.

Son sosyalist devlet

Kaldı ki Çin modeli, belli ölçülerde Atatürk/Cumhuriyet modeline benzemektedir zaten. Anımsayın, TBMM’den özelleştirme yasası geçtiği gün, Başbakan Çiller “son sosyalist devleti yıktık” diye mutluluğunu açıklamıştı.

O nedenle Çin ve Atatürk modelleri, Erdoğan’ın modelinin tam tersidir. Çin ve Atatürk modellerinde kamu iktisadi teşekkülleri vardır; tersaneler, enerji santralleri, limanlar, fabrikalar vardır. Erdoğan modeli ise Özal-Çiller modelinin devamı olarak kamu iktisadi teşekküllerini satma modelidir.

Diğer yandan “Erdoğan Çin’i örnek aldı” diye sevinildiği şartlarda, BAE ve Katar’a Varlık Fonu içindeki kamu iktisadi teşekküllerinden satılmaya çalışılıyor olması bile, konunun bir modeli örnek almak olmadığını, o modelle rekabete işaret edildiğini ortaya koymaktadır.

Son söz: Atatürk modelini yıkan Çin modeli kuramaz. Çin’i örnek alan, öncelikle limanlarımızı, santrallerimizi, enerji şirketlerimizi, ormanlarımızı satmayı durdurur!

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
6 Aralık 2021

Yorum bırakın

İsrail-BAE alt düzeni

Ukrayna merkezli krizin büyütülmeye çalışılmasından Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Türkiye açılımına; Tayvan konusunun kışkırtılmaya çalışılmasından Karadeniz’deki askeri faaliyetlere; İsrail, BAE ve Bahreyn üçlüsünün ortak Hanuka bayramı kutlamasından iktidarın ilan ettiği “kontrollü normalleşme” politikasına kadar ülkemizi, bölgemizi ve dünyamızı ilgilendiren gelişmeleri çözümleyebilmek için küresel güçlerin mücadelesine ve inşa edilmeye çalışılan üst ve alt düzenlere mercek tutmak gerekiyor.

ABD-İngiltere üst düzeni

ABD-İngiltere ikilisi, bir “üst düzen” inşa etmeye çalışıyor. Bu üst düzenin üç önemli merkezi var:

1) Pasifik merkezi: ABD ve İngiltere, Avustralya ile birlikte AUKUS isimli yeni bir ittifak kurdu. Üçlü anlaşmanın merkezinde “nükleer denizaltılar” var. Washington ve Londra’nın hedefi, Avustralya’yı Çin’e karşı nükleer üs haline getirmek.

2) Karadeniz merkezi: ABD ve İngiltere, Rusya’ya karşı “Karadeniz’i NATO gölü” yapma hedefli bir operasyon yürütüyor. Baltık bölgesinden başlayan, Doğu Avrupa üzerinden Karadeniz’e inen ve Kafkaslara uzatılmaya çalışılan bir hat inşa etmeye çalışıyor. Washington ve Londra’nın son bir yıldır Karadeniz’de gemileri ve uçaklarıyla sürekli Rusya’yı kışkırtmaya çalıştığını görüyoruz.

3) Ortadoğu merkezi: ABD ve İngiltere, Körfez petrol ve gazını, İsrail üzerinden Doğu Akdeniz’e ulaştıracak bir hat inşa ediyor.

Bu üst düzen girişimi, görüldüğü gibi tarihsel iki büyük deniz gücünün, ABD ve İngiltere’nin Asya karasını çevreleme çalışmasıdır. Çin ve Rusya ikilisi Baltık, Karadeniz ve Akdeniz ile Hint ve Pasifik okyanusları üzerinden kuşatılmaya çalışılmaktadır.

Körfez’i Akdeniz’e bağlama operasyonu

ABD-İngiltere ikilisinin üst düzenin Ortadoğu ayağının altında ise İsrail-BAE ikilisinin yürütmeye çalıştığı bir alt düzen kurma çabası var…

Öncelikle ABD ve İngiltere ikilisinin Körfez petrol ve gazını, İsrail üzerinden Doğu Akdeniz’e ulaştıracak bir hat inşa etmesinin üç hedefine bakalım. Washington ve Londra bu hat ile;

1) Avrupa’ya enerji tedariki sağlayarak Rusya’nın etkisini kırmayı,

2) Arap barışıyla İsrail’in güvenliğini sağlamayı,

3) Mısır-Körfez-İsrail işbirliğiyle bölgeyi Washington-Londra ekseninde tutmayı hedefliyor.

Bu amaçla Körfez’den İsrail’e boru hattı döşeniyor; Doğu Akdeniz’deki Mısır, İsrail ve Kıbrıs rezervlerine Körfez rezervleri eklenmeye ve böylece Avrupa’nın ihtiyacı için önemli oranda enerji tedariki oluşturulmaya çalışılıyor.

Körfez ve Doğu Akdeniz gazının Kıbrıs-Girit-Avrupa hattı ile taşınması hâlâ yüksek maliyetli. Bu nedenle siyasi sorunlara rağmen Kıbrıs-Türkiye-Avrupa şeklindeki ekonomik yol hâlâ olası.

Bunun hayata geçebilmesi, İsrail-BAE normalleşmesi ile Ankara’nın “kontrollü normalleşme” hamlesinin kesişiminin ortaya çıkaracağı ekonomik kazanç ağırlığına bağlı…

Daha büyük borç bulma ihtiyacı

2017 yılında Crans Montana’da yapılan Kıbrıs görüşmelerinde AKP iktidarının taviz verebileceği konuları masaya koymuş olmasından AKP’nin Washington Büyükelçisi Murat Mercan’ın IMF ve Dünya Bankası başkanları ile Yahudi finans kuruluşu yetkilileriyle yaptığı görüşmelere ve hatta BAE’nin krizdeki Türkiye’nin Varlık Fonu’ndan alacağı hisseler karşılığında getirmeyi vaat ettiği fona kadar pek çok gelişme, çok boyutlu hamlelerin sürdüğüne işaret ediyor.

Özal-Çiller-Erdoğan neoliberal düzeninin geldiği yer işte burasıdır. Borcu borçla kapatmaya çalışarak iktidarı sürdürebilmenin sonu, daha büyük borç için daha fazla ekonomik ve siyasi bedel demektir ne yazık ki…

Bu bile tek başına Türkiye’nin ekonomik çıkışını sistem içinde değil, sistem dışında yapması gerektiğini resmetmektedir.

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
4 Aralık 2021

Yorum bırakın

AKP büyükelçisinin finans görüşmeleri

Daha önceki incelemelerimizde üç temel tez ortaya koyduk:

1) AKP’nin “ekonomi kurtuluş savaşı”, “neoliberal düzenden kurtuluş” değil, “neoliberal düzene teslimiyet” içinde iktidarını sürdürebilme manevralarıdır.

2) Ekonomiyi düzeltmek isteyen, işe 24 Ocak 1980 kararlarıyla hesaplaşarak başlamalıdır. Ulusal parasını neoliberal düzenin dalgalı kuruna çapalayan hiçbir iktidar ekonomiyi düzlüğe çıkartamaz; 41 yıldır olduğu gibi döviz arar, borçlanır, borcu borçla çevirmeye çalışır…

3) AKP, küresel mali sermayenin gelişmekte olan ülkeleri kontrol etme kurumları olan IMF ve Dünya Bankası’nın istediği gibi büyümecidir, gelişmeci değil. Ekonomik gelişme için büyüme gereklidir ama her büyüme ekonomik gelişmeye yol açmaz. Gelişme olmayınca da küresel sermayeye kafa tutulamaz. (Çin, büyümenin sağladığı en geniş olanakları gelişmeye seferber ettiği için Çin’dir. Türkiye ise bırakın büyümenin olanaklarını seferber etmeyi, kendi parasını ve pazarını bile koruyamamaktadır.)

AKP’nin IMF-Dünya Bankası temasları

Nitekim AKP’nin mevcut ekonomi politikasının da, hiç de öyle iktidar cephesi medyasının savunduğu gibi “dış güçlerle” mücadele anlamına gelmediği görülüyor.

Tele1’in kıdemli Washington temsilcisi Yılmaz Polat’ın son aktardıkları, AKP’nin ekonomi politikasının iddia edildiği gibi tefecileri telaşa düşürmediğini, tersine tefecilerin ellerini ovuşturmasına neden olduğunu ortaya koyuyor.

Polat, “Türk ekonomisi ‘Yahudi lobisine’ emanet” başlıklı yazısında, AKP’nin Washington Büyükelçisi Murat Mercan’ın Ankara’nın talimatıyla geçen haftayı çeşitli Yahudi etkinliklerine katılarak, buralarda IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Dünya Bankası Grup Başkanı David Malpass ve çeşitli finans kurumları yöneticileriyle görüşmeler yaptığını belirtiyor (tele1.com.tr, 30.11.2021).

AKP’nin bir süredir çeşitli düzeylerde heyet ve isimlerle New York ve Londra’da görüşmeler yaptığını da biliyoruz.

Nitekim İngiliz İhracat Kredi Ajansı’nın, geçen günlerde Erdoğan’a yakın Kalyon Enerji’ye güneş enerjisi santrali projesi için 217 milyon sterlinlik kredi garantisi verdiği de basına yansımıştı (euronews.com, 15.11.2021).

Erdoğan’ın kredi mesajı kime yarıyor?

Anımsayacaksınız, geçen ay bu köşedeki bir incelememizde, AKP’nin “mali sermaye partisi” olduğunu ortaya koymuştuk. Erdoğan’ın “yeni ekonomi programı” bu gerçeği bir kez daha teyit ediyor.

Şöyle ki, Erdoğan’ın TÜSİAD’ı hedef alırken söylediği “Biz işadamlarına diyoruz ki sen düşük faizle kredi istiyordun. Al, niye almıyorsun” sözleri, tüm kesimlere verilen mesajdır ve “Düşük faizle kredi çek, konut al, araba al, tüket” anlamına gelmektedir. Bu da borçlandırma operasyonudur.

TÜSİAD’dan vatandaşa, herkesin bankalardan kredi çekmesi, mali sermayenin (finans kapitalin) merkezindeki bankaların en sevdiği durumdur. Kaldı ki Türk bankacılığının payının azaldığı ve kalan Türk bankalarının da bu kredileri verebilmek için yine dışarıdan borçlanacağı şartlarda, kredilere yüklenmek, “dış güçlere” yarayacaktır!

Dolarla mücadele yok, teslimiyet var

İktidar açısından tabloyu özetleyecek olursak:

1) Geçen hafta Erdoğan-Kavcıoğlu görüşmesinden sonra yapılan açıklamada belirtildiği gibi AKP serbest piyasa ekonomisine bağlı bir parti ve iktidardır.

2) En büyük “dış güç” dolardır ve Erdoğan’ın “faiz neden, enflasyon sonuç” özetli ekonomi programı, sonuçları itibariyle dolarizasyondur.

Ve AKP, propagandanın tersine, yine Londra tefecilerine, yine New York bankerlerine koşmaktadır.

Son olarak belirtelim: İsrail-BAE eksenli Ortadoğu açılımları, ABD-İngiltere merkezli düzenin içinde açılımlardır. BAE ile ve yine Erdoğan’ın sinyalini verdiği İsrail ile normalleşmeye bu perspektiften de bakılmalıdır. AKP Büyükelçisi Murat Mercan’ın Yahudi etkinliklerindeki finans temasları, bu çerçeve içinde değerlendirilmelidir.

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
2 Aralık 2021

Yorum bırakın

Moskova’dan Erdoğan’ın arabuluculuğuna ret

Türkmenistan dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, “Hem Rusya hem Ukrayna ile iyi ilişkileri olan Türkiye arabuluculuk rolü oynayabilir mi?” sorusuna şu yanıtı verdi:

“Arabuluculuk olur, kendileriyle bu konuyu görüşmek olur, gerek Ukrayna’yla gerek Sayın Putin’le bu görüşmeleri geliştirerek inşallah bunun çözümünde bizim de bir payımızın olmasını isteriz.”

KREMLİN’İN MESAJLARI

Erdoğan’ın bu arabuluculuk talebi, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’a da soruldu. Peskov’un yanıtı ise olumsuzdu: “Mesele şu ki Rusya Donbass’taki krizin taraflarından biri değil. (Rusya, Türkiye ve Ukrayna temsilcilerini bir araya getirecek) böyle bir zirvede sorunun çözüm yolunu bulmak mümkün olmaz. Krizin tarafı, bir taraftan Kiev; diğer taraftan (Ukrayna’nın doğusunda) tek taraflı bağımsızlıklarını ilan etmiş olan cumhuriyetlerin (Donetsk ve Lugansk) temsilcileridir” (Sputnik, 29.11.2021).

Moskova, bu yanıtıyla birkaç mesaj birden vermiş görünüyor:

Moskova’nın bu yanıtı, kuşkusuz öncelikle meselenin Moskova-Kiev meselesi olmadığına işaret eden bir diplomatik yaklaşımdır.

İkincisi muhatabın Donetsk ve Lugansk temsilcileri olduğunu belirterek, Kiev’e masaya ancak kimlerle oturabileceğini söylemiş oldu.

Üçüncüsü de Ukrayna’nın kendi parçası gördüğü yerin, Ukrayna’nın parçası olmadığını işaret etmiş oldu.

Ya Ankara’ya mesaj?

ERDOĞAN’A VERİLEN LİSTE

Kremlin, Erdoğan’ın doğrudan Moskova ile Kiev arasında yapmak istediği arabuluculuk girişimini baştan reddettiği görülüyor ancak bunun kategorik bir ret olmadığı anlaşılıyor. Şundan:

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, 26 Kasım günü düzenlediği basın toplantısında, “(Rusya ile takas etmek istediğimiz kişilerin isimlerini içeren) liste Türkiye’ye iletildi. Bir süre önce Cumhurbaşkanı Erdoğan ile konuştum, Rusya Devlet Başkanı ile görüşmesi oldu ve listeyi Rusya tarafına iletti” demişti.

Gazeteciler Kremlin Sözcüsü Peskov’a, Zelenskiy’in bu açıklamasını da sordular. Peskov’un yanıtı ise “Bu açıklamayı yorumsuz bırakacağım” şeklinde oldu.

Bu “yorumsuz” yanıttan, Erdoğan’ın Kiev’in listesini Moskova’ya ilettiği sonucu çıkıyor. Bunu da bir arabuluculuk olarak kabul edebiliriz.

Anlaşılan o ki, Moskova Erdoğan’ın daha alt seviyede ve teknik anlamdaki işlerde arabuluculuğuna evet diyor ama daha üst seviyedeki bir siyasal görüşmede arabuluculuğunu kabul etmiyor.

ARABULUCULUĞUN ÖNÜNDEKİ ENGEL

Pek şaşırtıcı değil. Zira arabuluculuk için iki tarafla da iyi ilişkinizin olması gerek şarttır ama yeter şart değildir. Eğer bir tarafla ilişkinizdeki iyi olan yan, diğer tarafa olumsuz yansıyorsa, arabuluculuğunuz pek olası değildir.

Örneğin SİHA’lar Ukrayna ili iyi ilişki demektir ancak Rusya ile sorun anlamına gelir.

Örneğin Kırım politikanız Ukrayna ile iyi ilişki demektir ama Rusya için sorun anlamına gelir.

Örneğin Ukrayna’yla Karadeniz’de NATO’nun Rusya karşıtı tatbikatlarına katılıyorsanız, bu Ukrayna ile iyi ilişkiler demektir ancak Rusya ile sorun anlamına gelir.

Yani arabuluculuk için iki tarafla da iyi ilişkinizin olması gerekir ama bu ilişkilerin tarafların çıkarlarını rahatsız etmemesi gerekir.

TÜRKİYE-RUSYA İŞBİRLİĞİNİN DEĞERİ

Buradan Türkiye-Rusya ilişkilerine gelecek olursak…

ABD’nin rahatsız olduğu ve sabote etmeye çalıştığı bu işbirliğinin siyaseten ne kadar değerli olduğunun kanıtı, Dağlık Karabağ’dır. Türkiye-Rusya işbirliği, yıllardır bekleyen bu sorunu çözmüş oldu.

Şöyle bir genelleme de yapabiliriz. Marshall Yardımı’nı esas alırsak, 1947’den bu yana var olan Türk-Amerikan işbirliği Türkiye’nin yararına hiçbir soruna çözüm getirmedi. Dahası ABD Kıbrıs başta Türkiye’nin kendisinin çözmeye çalıştığı sorunlarda da Türkiye’nin karşısında oldu. Hatta ABD Türkiye’nin terörle mücadelesinde bile engeller çıkardı ve en sonunda teröre desteğini de açıkça sergilemeye başladı.

Yani 74 yıllık Türk-Amerikan işbirliği Türkiye yararına tek bir soruna bile çare olamamışken, birkaç yıllık Türkiye-Rusya işbirliği, üstelik iktidarın bu işbirliğini ABD’yle pazarlıkta kullanmasına rağmen, Türkiye yararına bir sorun (Dağlık Karabağ) çözebilmiştir.

Dolayısıyla Türkiye’nin Ukrayna’yla ilişkilerini, Rusya’yla işbirliğinde sorun yaratmayacak çerçevede tutmasında sayısız yarar vardır. Kaldı ki ABD’nin kullandığı Ukrayna konusu, aslında Karadeniz bağlamında Türkiye’nin çıkarlarına zaten aykırıdır. Türkiye’nin Karadeniz’deki çıkarı, ABD’nin Ukrayna ve Gürcistan’ı NATO’ya üye yaparak Karadeniz’i bir NATO gölü yapmaya çalışmasında değil, NATO’yu Karadeniz’den uzak tutarak Karadeniz’i Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin konusu olarak tutabilmesindedir.

Mehmet Ali Güller
CRI Türk
30 Kasım 2021

Yorum bırakın

AKP’nin Kıbrıs’ta üç büyük tavizi

Ekonomideki büyük kriz nedeniyle üst üste yazdığımız yazılar, çok önemli bir konuyu incelememizi geciktirdi ne yazık ki…

Gizli Kıbrıs tutanaklarının Rum basını tarafından yayınlanmasıyla ortalığa çok vahim tavizler, açılımlar, yanlış dış politikalar, sorumsuzluklar saçıldı…

AKP Türkiye’nin garantörlük haklarından vazgeçiyor

6-7 Temmuz 2017’de, İsviçre-Crans Montana’da yapılan Kıbrıs görüşmelerinin BM diplomatlarınca tutulan gizli kayıtlarını özetleyelim öncelikle…

KKTC’de Denktaşçı çizgisiyle öne çıkan gazetecilerden Sabahattin İsmail’in Rum basınından derledikleri özetle şöyle:

1- Tutanaklara göre, Türkiye, anlaşma sağlanırsa, KKTC’deki Türk askerini çekmeyi ve 650 asker bırakmayı kabul ediyor.

2- Dahası, tutanaklara göre Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, “iki dönem Rum, bir dönem Türk” şeklindeki dönüşümlü başkanlığın 15 yıl boyunca sorunsuz uygulanması halinde, 650 askerin de çekilmesini görüşebileceklerini belirtiyor.

3- Türkiye, garanti anlaşmasında yer alan “tek yanlı müdahale hakkı”nın iptalini kabul edilebileceğini belirtiyor.

Rumlar “sıfır asker, sıfır garanti” peşinde

Görüldüğü gibi vahim tavizler bunlar. Peki AKP iktidarının 2017’deki bu üç tavizine rağmen, neden anlaşma olmadı diye sorabilirsiniz haliyle…

Aynı Annan Planı’nda olduğu gibi, Rumların “açgözlülüğü” bir kez daha Türkiye ve KKTC’yi kurtarmış! Rumlar, aşamalı tavizleri değil, hemen “sıfır asker, sıfır garanti” istemişler. Rumları bu açgözlülüğe iten nedenlerin birincisi ABD ve AB desteği ise ikincisi de AKP’nin ilk günden beri sürdürdüğü teslimiyetçi-tavizci çizgidir.

2004’te Denktaş karşıtlığı yaparak ve Türkiye’nin tezlerini bir kenara bırakarak ABD ve AB desteği için Kıbrıs’ta Annan Planı’nı destekleyen AKP iktidarı, etkileri Doğu Akdeniz’de yalnızlığa kadar süren bir büyük yanlışa imza atmıştı. 2017 tutanakları, o yanlış çizginin hâlâ sürdüğünü gösteriyor.

AKP bir yıldır zaten geri adım atıyor

Buradan yeniden en önemli konumuz olan ekonomi krizine geleceğim. Ne diyor AKP sözcüleri? Türkiye ABD ve AB politikalarına direndiği için dolar ve avro yükseliyor ve ekonomide kriz yaşanıyormuş. Türkiye Kıbrıs’ta, Doğu Akdeniz’de, Libya’da ABD ve AB’ye taviz verse, dolar ve avro hızla düşermiş.

Oysa ortalığa saçılanlar, AKP’nin Kıbrıs’ta direnmediğini, tersine büyük tavizler verdiğini ortaya koyuyor. Dün iktidar olabilmek için Kıbrıs’ta taviz veren ve Annan Planı’nı destekleyen AKP, bugün de iktidarda kalabilmeyi sürdürebilmek için taviz vermeye hazır olduğunu ortaya koyuyor.

Kıbrıs’ta taviz veren ise zaten Doğu Akdeniz’de direnemez. Kaldı ki Doğu Akdeniz’de de son bir yıldır ciddi bir geri çekilme söz konusu. Araştırma gemisinin Antalya Körfezi’ne çekilmesiyle başlayan süreç, en sonunda Mavi Vatan çizgisinin de söylemden düşmesiyle sonuçlandı.

Yani son üç aydaki üç faiz indirimiyle ortaya çıkan kur krizi, AKP’nin Kıbrıs, Doğu Akdeniz ve Libya direnişiyle ilgili değil. Oralarda bir yıldır geri adımlar atılmış durumda zaten.

Garantörlüğün garantisinden taviz

Kıbrıs’ta garantörlük hakkı Türkiye’nin en önemli hakkıdır. Bu hak ne yazık ki AKP iktidarı altında sürekli sulandırılıyor.

Annan Planı’na destek, Türkiye’ye bir şey kazandırmadığı gibi, Rumlara AB yolu açınca, Kıbrıs konusunu Türkiye-Yunanistan-İngiltere garantörlüğünde bir konu olmaktan bir ölçüde çıkardı ve AB’nin de konusu yaptı.

Crans Montana tutanakları, AKP iktidarının hem “garantörlüğün garantisi” olan Türk askerini çekme konusunda tavize hazır olduğunu hem de “tek yanlı müdahale hakkı”nın iptalini kabul ederek Kıbrıs Barış Harekatına uluslararası yasallık getiren haktan da vazgeçebileceğini ortaya koyuyor.

Yani Türkiye açısından AKP sorunu, hem ekonomi, hem dış politika hem de ulusal güvenlik sorunudur.

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
29 Kasım 2021

Yorum bırakın

Neoliberal düzenden kurtuluş mu, teslimiyet mi?

Neoliberal sisteme eklemlenmiş ve dövize bağımlı hale getirilmiş Türk ekonomisinin kurtuluş savaşına ihtiyacı yok mu? Elbette var.

Ama kurtuluş savaşları, bağımsızlık hedefiyle, doğru önderlikle, doğru programla, bütünlüklü bir strateji belirleyerek ve halka dayanarak yapılır.

AKP’nin kurtuluş savaşı

AKP’nin ilan ettiği kurtuluş savaşının hedefi “tam bağımsız ekonomi” değil; tersine Erdoğan-Kavcıoğlu görüşmesinden sonra neoliberal düzene – serbest piyasa ekonomisine bağlılıklarını teyit ettiler.

AKP’nin ilan ettiği kurtuluş savaşının doğru bir önderliği yok; tersine sorunların kaynağı durumundalar.

AKP’nin ilan ettiği kurtuluş savaşının doğru bir programı yok; “faiz neden, enflasyon sonuç” özetli program, Türkiye’nin ihtiyacı olan üretime dayalı kamucu ekonomi programı değil. Nitekim sonuçları itibariyle görüldüğü gibi dolarizasyon ve borçlanma yaratıyor.

AKP’nin ilan ettiği kurtuluş savaşının bütünlüklü bir stratejisi yok; taktik hamlelerle günü kurtarmaya çalışıyorlar. Dahası sürekli kötülüğün kaynağı olarak içeriye “dış güçleri” işaret edip, dışarıda “dış güçlerle” işbirliği peşindeler.

AKP’nin ilan ettiği kurtuluş savaşı halka dayanmıyor; kurtuluş savaşlarına Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) sponsor yapıyorlar.

Dolayısıyla AKP’nin yapmakta olduğu “neoliberal düzenden kurtuluş savaşı” değil, “neoliberal düzene teslimiyet” içinde iktidarını sürdürebilme manevralarıdır. Karşılığı ise Türkiye’nin ödeyeceği siyasi ve ekonomik bedeldir ne yazık ki…

BAE krizden mal kapma peşinde

BAE’nin Türkiye’ye yatırım için ayırdığını açıkladığı 10 milyar dolarlık fon, hemen yarın Türkiye’ye gelecek bir para değil. Dahası 10 milyar dolar, krize çare olacak bir para da değil. Öte yandan gazetelerin “10 milyar dolarlık yatırım anlaşmaları” diye listeledikleri, henüz anlaşma da değil, varılan mutabakatlar sadece…

Ayrıca BAE, “dış güçlerin” krize soktuğu Türk ekonomisini kurtarmak için yardım da yapmıyor. Tersine, BAE, “genel Ortadoğu hamlesi” çerçevesinde AKP’nin yarattığı krizi fırsata çevirip Türkiye’nin önemli kuruluşlarını ucuza kapatma peşinde.

AKP’nin düne kadar her kötülüğün arkasındaki isim diye suçladığı ve 15 Temmuz’un finansörü dediği BAE Veliaht Prensi bin Zayed, iyilik olsun diye Türkiye’ye para getirmiyor herhalde!

BAE’nin Ortadoğu açılımı

Gelelim BAE açısından fotoğrafın daha büyük olan kısmına. BAE, kendi çıkarları açısından genel bir Ortadoğu hamlesi süreci başlatmış durumda:

1) Önce İsrail’le normalleştiler. Bu, BAE’ye Doğu Akdeniz’de, Yunanistan’la işbirliğinden Libya’da etkinlik kurma ataklarına kadar uzanan geniş bir alan açtı.

2) Suriye’yle normalleşiyorlar. BAE Veliaht Prensi bin Zayed, geçen ay Esad’la telefonda görüşerek işbirliği başlatma kararı aldı. Bu yıl mart ayında Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ile görüşen BAE Dışişleri Bakanı el Nahyan, “Suriye’nin Arap ligine dönmesi kaçınılmaz” mesajı vermişti.

3) İran’la normalleşme başlattı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Ali Bakıri, BAE ile “ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açma” konusunda anlaştıklarını duyurdu birkaç gün önce.

4) BAE, AKP’nin dış politika ve ekonomideki sıkışmışlığını fırsata çevirmek amacıyla, Türkiye’yle de normalleşme hamlesi başlattı.

BAE nelerin peşinde?

Sonuç olarak gazete ve ekranlardan gözlerine sürekli henüz ortada olmayan 10 milyar dolar BAE parası gösterilen halkın, asıl günün sonunda Türkiye’nin elinden ne çıkabileceğine odaklanması gerekmektedir. BAE’nin çok istediği ASELSAN mı? Hisse satışı için bir süredir yapılandırılan Varlık Fonu içindeki BOTAŞ ya da TEİAŞ mı?

Unutmadan, önümüzdeki ayın başında da Katar geliyor krizden mal kapmak amacıyla…

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
27 Kasım 2021

Yorum bırakın

Dolarizasyon ve borçlandırma operasyonu

Erdoğan’ın bir hafta içinde “ekonominin kitabını yazdık, yazmaya devam ediyoruz” yüksekliğinden “ekonomik kurtuluş savaşı veriyoruz” seviyesine inmesi, Türkiye’nin yönetim krizine işaret etmektedir.

Bu krizden nasıl çıkılacağı, krizin faturasının sermayeye mi yoksa halka mı kesileceği, önümüzdeki en büyük sorundur. Bunun için de 41 yıllık muhasebenin yapılması zorunludur.

AKP’nin serbest piyasaya bağlılığı

Bırakın gerçek enflasyonu (%50), resmi enflasyonun (%20) bile altında faiz (%15) vermek, fiilen TL sahiplerine “dolar alın” demektir. Dolayısıyla son üç ayda yaşanan üç faiz indirimi, sonuçları itibariyle dolarizasyon operasyonu anlamına gelmektedir. Nitekim eylül başında 8,88 TL olan dolar, kasım sonu yaklaşırken 13 TL seviyesindedir.

Erdoğan’ın faiz indiriminden sonra TÜSİAD’ı hedef alırken söylediği “Biz işadamlarına diyoruz ki, sen düşük faizle kredi istiyordun. Al, niye almıyorsun” sözleri, tüm kesimlere verilen mesajdır ve “düşük faizle kredi çek, konut al, araba al, tüket” anlamına gelmektedir. Bu da borçlandırma operasyonudur.

Asıl önemli nokta da şudur: Cumhurbaşkanı Erdoğan ile TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu görüşmesinden sonra TCMB’den yapılan açıklamada “serbest piyasa ekonomisine bağlılık” mesajı verilmiştir.

O zaman soru şudur: Erdoğan “ekonomik kurtuluş savaşını” nasıl verebilecek? Çünkü serbest piyasa ekonomisine bağlılık içinde ekonomik kurtuluş savaşı verilemez. Çünkü krizin asıl sebebi “kötü yönetim” değildir, neoliberal kapitalizmin bizzat kendisidir. Kötü yönetimler krizin çapını artırmaktadır sadece.

Borcu borçla ödeme ekonomisi

24 Ocak 1980’den bu yana kaç iktidar değişti. Ancak tüm iktidarlar aynı ekonomi düzenini sürdürdüler. O nedenle 41 yılı bir süreklilik içinde Özal-Çiller-Erdoğan dönemi olarak sınıflandırmalıyız. Üçü de serbest piyasa ekonomi modelini, birbirlerini aşa aşa uyguladılar!

Özetlersek: Yabancı finans kuruluşlarına ülkeye serbest giriş vizesi verilmesiyle dövize/uyuşturucuya alıştırılan, döviz kazancı sağlamayan özel şirketlere de dövizle borçlanma yetkisi vererek dövize/uyuşturucuya bağımlı yapılan ve yap-işlet-devret modeliyle de bağımlılığı arttırılan bir ülke olduk.

“Döviz bağımlısı” bu model ile kaçınılmaz olarak dış borç arttı. Dış borç arttıkça, özelleştirme/yabancılaştırma yapıldı, yetmeyince daha da borçlanıldı. Sonuçta ortaya “borcu borçla ödeme” ekonomisi çıktı. Milli gelirin yüzde 60’ına ulaşan 465 milyar dolarlık bir büyük borç yükü altındayız özetle.

Bu model, yeni zenginler yarattı, zengini zenginleştirdi ama daha geniş kesimleri yoksullaştırdı, mevcut yoksulları ise daha da yoksullaştırdı.

Çare: Karma ekonomi modeli

Erdoğan’ın iktisatçıları mandacılıkla suçlaması, gerçeği örtmüyor. Ulusal parasını, ABD’nin neoliberal ekonomi düzeninde dalgalı kura çapalayan her iktidar, mandacıdır çünkü. Borcu borçla çevirme ekonomisi inşa ettikten sonra iktidarını sürdürebilmek adına para arama yöntemi olarak cumhuriyetin iktisadi kuruluşlarını yok pahasına yabancılara satan her iktidar mandacıdır çünkü.

Dolayısıyla Türkiye’nin önündeki sorun 41 yıllık mandacılıktan çıkıp, tam bağımsız ekonomi için kurtuluş savaşı vermektir. Bunun yolu da sistem içinde düzeltme aramaktan değil, sistem dışına çıkmaktan geçmektedir.

41 yılın özeti dövize bağımlılık ve borçlanmadır. Çözüm bu modelin içinde değil, dışındadır. Kamuculuğun yeniden öne çıkacağı karma ekonomik modeli, seferberlik programı olarak ilan eden parti, ancak Türkiye’yi gerçekten yönetebilecek ve düzlüğe çıkarabilecektir. Uluslararası finans kapitalin soygununa son vermek, ancak yeniden beş yıllık planlamalar yapmakla, tarımı yeniden ayağa kaldırmakla, endüstriyel tarıma geçmekle, yeniden büyük sanayi hamlesi yapmakla, üretmekle, döviz soygunculuğunu ve rantçılığı frenlemekle mümkündür.

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
25 Kasım 2021

1 Yorum

ABD’nin Tayvan ve Ukrayna’ya saldırı yalanı

Son zamanlarda dünya basınında en fazla yer bulan iki haber; Çin’in Tayvan’a, Rusya’nın Ukrayna’ya saldıracağı şeklinde…

Washington merkezli iki kara propaganda olduğu belli olan bu haberler, sürekli Batı basınında yer buluyor.

Oysa böyle bir durum yok. Dahası, Moskova ve Beijing, bunların yalan haber olduğunu açıklamasına rağmen, saldırı haberleri hemen her gün Batı basınında yer almaya devam ediyor.

BİDEN-BLİNKEN YALANLARI

Öte yandan yalanın merkezi, yalanı kuvvetlendirmek ve yalan gerçekmiş algısı oluşturabilmek için, Goebbels yöntemlerine başvuruyor: ABD yetkilileri, Rusya’nın Ukrayna’ya ve Çin’in Tayvan’a saldırı durumunda ne yapacaklarını bile dünyaya açıklıyorlar!

Örneğin ABD Başkanı Biden ve ABD Dışişleri Bakanı Blinken, son bir ayda birkaç kez “Çin saldırısı durumunda Tayvan’ı savunacağız” dedi.

Koroya katılan ABD’nin AUKUS ortağı Avustralya ise “ABD’nin Tayvan’ı Çin’e karşı savunmasını destekleyeceğini” açıkladı.

KISSINGER’IN SAPTAMASI

Yalan rüzgârı öylesine esiyor ki, ABD’nin ünlü eski Dışişleri Bakanı Henry Kissinger bile bu konudaki görüşünü açıkladı ve “Çin’in Tayvan’ı askeri olarak etmesini beklemiyorum” dedi.

Kuşkusuz ABD-Çin ilişkilerinde önemli bir yere sahip olan ve Çin yönetim anlayışını iyi tanıyan Kissinger doğruyu söylüyor. Zira Beijing’in “tek Çin” politikası var ama bu politikasını zamana yayarak ve ikna yöntemiyle uygulamayı esas alıyor.

Çin, Tayvan’ı işgal ederek “tek Çin” politikasını uygulamak istese, bugüne kadar çoktan yapardı. ABD de bunu engelleyemezdi. Ancak Beijing’in böyle bir politikası olmadı.

SALDIRDIKLARI RUSYA’YI SALDIRGAN İLAN EDİYORLAR

Benzer durum Rusya-Ukrayna ilişkisi için de geçerli. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmak ve bu ülkeyi işgal etmek diye bir politikası yok.

Tersine, Rusya saldırgan taraf değil savunmada olan taraf. Moskova, Ukrayna cephesi üzerinden ABD ve AB saldırganlığını durdurmaya çalışıyor.

Emperyalist ikiyüzlülük işte tam da bu: Tayvan üzerinden Çin’i ve Ukrayna üzerinden Rusya’yı hedef alan ABD, kendi saldırganlığına kılıf örtmek için Çin’in Tayvan’a, Rusya’nın Ukrayna’ya saldıracağını propaganda ediyor.

İSTİKRARSIZLAŞTIRMA KONSEPTİ

Kuşkusuz Moskova da Beijing de durumun farkında. Dahası, Moskova son açıklamalarıyla Ukrayna’nın oynadığı role de mercek tuttu.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’un saptaması dikkat çekici: “Sanatçıların, yönetmenlerin ve yazarların defalarca işlediği ve özellikle ‘Kuyruk köpeği sallıyor’ filminde anlatılana benzer kasıtlı provokasyonları görüyoruz. Şu anda olanlar, Kiev rejiminin kendisini bazen iddia ettiği bazen de inkar ettiği ‘Rus saldırganlığının’ bir kurbanı olarak sunma arzusunu yansıtıyor.”

Rusya, ABD’nin Baltık-Doğu Avrupa-Karadeniz hattı üzerinden kendisini sıkıştırmaya çalıştığını görüyor. Özellikle son dönemde Karadeniz’de sık sık yapılan plansız tatbikatların amacını Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zaharova, şu sözlerle ortaya koyuyor: “ABD’nin Karadeniz’deki askeri tatbikatları kesinlikle Rusya’nın tepkisini açık biçimde test etme ve bölgedeki gerilimi güçlendirme girişimi. Tüm bunlar çevreleme, çok agresif bazı durumları oluşturma, genel olarak durumu istikrarsızlaştırma konseptine uyuyor.”

ABD’NİN KULLANDIĞI ÜLKELER

Ukrayna ile Tayvan arasında binlerce kilometre var. Ama iki konunun da ABD’nin Rusya ve Çin’e karşı kullanılan konusu olduğunu tek başına şu örnek bile resmediyor: Ukrayna’nın kuzey komşusu Litvanya, Tayvan temsilciliğine onay verdi.

Litvanya son göç krizi konusunda da Polonya ile birlikte Rusya-Belarus işbirliğini hedef alan operasyonda rol alıyor. Tabii ABD adına…

ÇEVRELEME HATLARI

Büyük tablo şöyle: Baltık bölgesinden Doğu Avrupa’ya, oradan Karadeniz’e inen hat, bir kolu Ege’den Doğu Akdeniz’e uzanıyor, bir kolu Kafkasya üzerinden Orta Asya’ya uzatılmaya çalışılıyor ve bir hat da merkezinde Tayvan olmak üzere Hindistan ile Japonya arasında genişletilmeye çalışılıyor.

Yani ABD emperyalizmi, saldırdığı hedefini saldırgan ilan edip, kendisine savunman pozisyonu üretiyor.

Neyse ki, Irak’ta kimyasal silah yalanı başta olmak üzere son yıllardaki pek çok yalanı, artık dünya kamuoyunu o kadar kolay kandıramayacağını gösteriyor.

Mehmet Ali Güller
CRI Türk
23 Kasım 2021

1 Yorum

Türkiye’yi ABD’ye çapalama aracı: NATO

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 14 Haziran 2021’de yapılan Biden-Erdoğan zirvesinden önce Washington’un politikasını iki maddede özetlemişti: 

1. “Türkiye Batı’ya çapalanmış şekilde kalmalı.”

2. “Türkiye’nin, bazı kritik meselelerde ABD’yle aynı safta olması sağlanmalı” (9.6.2021).

Peki Türkiye, Batı’ya hangi araçla çapalı tutulabilecek, hangi araçla kritik meselelerde ABD’yle aynı safta olması sağlanacak? O çapa NATO’dur!

ABD için NATO’nun önemi

ABD için NATO üyeliği, Türkiye’nin bir eksen kayması yaşamamasının ve neoliberal ekonomi sistemi içinde kalmasının garantisidir.

Tamam, dünya değişmektedir, iki kutuplu dünyanın yerini beş merkezli (ABD, Çin, AB, Rusya, Hindistan) dünya almaktadır; bu durum geleneksel müttefiklik ilişkilerini değiştirmektedir, örneğin ABD kendi müttefiki AB’ye bile yaptırım uygular hale gelmiştir; dahası güç merkezleri pek çok ülkeye siyasi manevra alanı da doğurmaktadır, bu pratikte Almanya, Türkiye, Suudi Arabistan örneklerinde görüldüğü gibi farklı merkezlerle işbirliği yapabilme kolaylığı sağlamaktadır…

Ancak, ABD bilmektedir ki, NATO var oldukça, üye devletleri şu ya da bu ölçüde denetleyebilecektir.

Sistem partilerinin ortak programı

Türk-Amerikan ilişkileri, tarihinin en kritik döneminde. ABD’nin terörü desteklemesinden Türkiye’nin ulusal çıkarlarına aykırı bölge politikaları uygulamasına uzanan geniş bir sorunlar listesi var.

Bu çapta büyük sorunlara rağmen ABD, Türkiye’yi Atlantik’e çapalı tutabileceğini düşünüyor. Üstelik iktidar değişse bile!

Çünkü AKP’den CHP’ye, MHP’den İYİP’e tüm partilerin programında iki ortak ve çok temel konu var: NATO üyeliği ve serbest piyasa ekonomisine bağlılık…

Bu partiler bağlamında iktidar değişikliği, özü itibariyle restorasyondan ibarettir. CHP liderliğindeki bir iktidar koalisyonu, Cumhuriyet değerlerini savunma ve sosyal devletçilik bağlamında elbette Türkiye’yi bugüne göre ileri taşıyacaktır ancak Atlantik’e çapalı olma bakımından bir şey değişmeyecektir.

Akar-Kalın-Çavuşoğlu üçlüsünün mesajları

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar’ın son NATO açıklaması, yukarıda anlatmak istediğimiz çapalamayı en somut şekilde ortaya koyuyor: “Türkiye, NATO ve Avrupa’nın sınırlarını teröre, kaçakçılığa ve insan kaçakçılığına karşı korumak için ne gerekiyorsa yapmaktadır. Türkiye, NATO’yu kendi güvenliğinin merkezine koymakta ve aynı zamanda NATO’nun güvenliğinin merkezinde yer almaktadır” (19.11.2021).

Türkiye’nin NATO’nun güvenliğini kendi güvenliğinin merkezine koymasının dün de bugün de ne anlama geldiğini, yine Akar’ın bir açıklaması üzerinden 14 Haziran 2021’de “Ordubozan NATO’culuk” başlığıyla bu köşede incelemiştik. Yeniden okumanızı öneririm. Avrupa sınırlarına nasıl bekçilik yapıldığını ise göç sorunu bağlamında Tampon Ülke isimli son kitabımda derinlemesine inceledim zaten. O nedenle Akar’ın sözlerini ele almayacağım.

Fakat bu sözleri Erdoğan’ın sözcüsü İbrahim Kalın’ın “NATO’ya kayıtsız, şartsız bağlıyız” (Der Spiegel, AA, 1.10.2021) ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun “NATO’nun birliği ve bütünlüğü, savunma kabiliyetimiz kadar önemli” (5.10.2021) mesajlarıyla birlikte değerlendirmenizi isteyeceğim.

CHP fark ortaya koyabilecek mi?

Bu iktidarın gitmekte olduğu görülüyor. Muhalefet, büyük bir hata yapmazsa, 2022’de iktidar değişecek gibi görünüyor.

Peki CHP’nin ya da İYİP’in dış politikası NATO bağlamında AKP-MHP ittifakının dış politikasından farklı mı? Pek farklı görünmüyor… Hatta kimi politikacıların söylemlerine bakılırsa, Türkiye’nin Rusya’yla işbirliği yapmasından rahatsız olunduğu, Türkiye’yi “ABD ile Rusya arasında gidip gelmekten kurtaracakları” anlaşılıyor!

O nedenle ana muhalefet partisi “helalleşme” gibi gündemleri bir kenara bırakıp, dış politikası ile ekonomi politikasının bugünkünden farklı olup olmadığını ortaya koymalıdır.

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
22 Kasım 2021

2 Yorum

%d blogcu bunu beğendi: