Mehmet Ali Güller

TÜRKİYE, RUSYA VE BÖLGE ÜLKELERİ KARARLI TAVIR ALINCA…
Bush, ilk kez “savaşsız çözüm” dedi

ABD önce tasarısını değiştirdi. Ardından Bush, “Saddam Hüseyin’in, BM taleplerini yerine getirmesi, zaten o rejimin değiştiğine işarettir” dedi. Birleşmiş Milletler’de son durum şöyle: ABD’nin verdiği ikinci karar tasarısı da kabul görmedi… NATO harekât için BM’nin vereceği kararın esas alınacağını açıkladı. ABD, Katar’daki tatbikatını erteledi.

MEHMET ALİ GÜLLER
Aydınlık Dergisi
26 Kasım 2002

ABD Başkanı George Bush ilk kez “savaşsız çözümden” söz etti. Bush, “Irak’ın kitle imha silahlarından arınması için bir kez daha diplomasiyi deniyoruz. Irak lideri Saddam Hüseyin’in, BM’nin taleplerini yerine getirmesi, zaten o rejimin değişmiş olduğuna dair bir işarettir” dedi.
ABD Başkanı Bush’un geri adım atması; başta Türkiye olmak üzere, Rusya ve bölge ülkelerinin kararlı tavrı ile BM Güvenlik Konseyi Daimi Üyeleri Rusya, Fransa ve Çin’in, ABD tasarısını “kabul edilemez” bulması sonucu oldu.

ABD TASARISI,
“KABUL EDİLEMEZ” BULUNDU
ABD, geri çektiği tasarısını, gözden geçirerek, bir “uzlaştırma metnine” dönüştürdü ve 21 Ekim’de BM Güvenlik Konseyi’nin Daimi Üyeleri’ne sundu.
Rusya’nın BM nezdindeki Daimi Temsilcisi Sergey Lavrov, tasarıdaki “otomatik güç kullanımı ve BM silah denetçilerinin yerine getiremeyecekleri görevlerle yüklenmeleri” maddelerinin, ülkesi için endişe kaynağı olduğunu belirterek, Rusya’nın ABD planını reddettiğini açıkladı.
ABD’nin tasarısının “kabul edilemez” olduğunu söyleyen Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aleksandır Yakovenko, “var olan kararlar, yeterli zemini sağlıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov da, ABD tasarısının, “kendi kriterleriyle bağdaşmadığını” söyledi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Ortadoğu Dairesi Başkanı Mihail Bogdanov, Rusya’nın, “Irak’ın da kabul edebileceği bir BM Güvenlik Konseyi kararı istediğini” bildirdi.
Fransa Dışişleri Bakanı Dominique de Villepin, “Güvenlik Konseyi’nde ABD taslağı üzerinde anlaşma sağlanabilmesi için yapılacak çok iş var” diyerek, taslağı benimsemediğini ifade etti.
Rusya, Fransa ve Çin, özellikle, ABD tasarısındaki, “Irak’ın BM kararlarında ‘maddi ihmali’ bulunduğu ve ihlallerini sürdürürse ‘ciddi sonuçlarla’ karşı karşıya kalacağı” ifadelerinin, askeri harekât için açık kapı bıraktığını düşünüyor.

NATO BİLE TOPU BM’YE ATTI
ABD’nin Irak’a saldırmasına karşı çıkan her devlet ve her kuruluş, topu BM Güvenlik Konseyi’ne atıyor. NATO da, aynı yolu seçti. NATO Genel Sekreteri George Robertson, 23 Ekim’de yaptığı açıklamada, “Irak konusunda BM Güvenlik Konseyi’nin alacağa karara göre hareket edeceklerini” söyledi.
Bush’un geri adım atması, dünya basınında, “savaş ertelendi” yorumlarına yol açtı. Pentagon, Suudi Arabistan’daki askerlerinin bir bölümünü geri çekti. 22 Ekim’de, Katar’daki ABD tatbikatının da ertelendiğinin açıklanmasıyla, ABD CBS televizyonu, “harekât en erken 2003 baharında başlar” değerlendirmesinde bulundu.

SURİYE:
YENİ BİR KARARA KARŞIYIZ
ABD, 24 Ekim’de, tasarısını, Daimi Üyeler’in ardından, BM Güvenlik Konseyi’nin daimi olmayan 10 üyesine de dağıttı. BM Güvenlik Konseyi’nin daimi olmayan etkin üyelerinden Suriye de, yeni bir karara karşı olduğunu açıkladı.
“ABD tasarısının amacının, BM’nin saygınlığına gölge düşürmek olduğunu belirten” Irak Dışişleri Bakanı Naci Sabri, “ABD taslağı yalnızca Irak’a karşı değil, aynı zamanda BM’ye karşı da savaş ilanıdır” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell da, 24 Ekim’de yaptığı açıklamada, “Temel ilkelere sırt çeviremeyiz. Bu, hiçbir anlamı olmayan, Irak’a ortada sorun olmadığını düşündürecek bir BM kararı olamaz. Böyle bir şeyi kabul etmeyiz” dedi.