ORTADOĞU YENİDEN ŞEKİLLENİYOR

2. Cenevre Konferansı’nın 1. turu tamamlandı. Tarafların taviz ermediği ve masada birbirini zorladığı ilk turun en önemli kazanımı, Şam yönetimi ve muhaliflerin Humus’a yardım ulaştırılmasında anlaşmış olmasıdır.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Gennadiy Gatilov, Suriye hükümeti ile muhalefetin Humus bölgesine insani yardım ulaştırılabilmesi için yazılı garanti vermeye hazır olduğunu ilan etti.

ABD’NİN SURİYE KRİZİNE SÜRPRİZ ÖNERİSİ

Ancak asıl sürprizi ABD yaptı!

Rusya’nın Kommersant gazetesine göre Münih Güvenlik Konferansı sırasında Washington Moskova’ya 2. Cenevre Konferansı’na paralel olarak bir başka çözüm modeli sundu. Bu modele göre ABD, Rusya, İran, Türkiye ve Suudi Arabistan’ın yapacağı beşli görüşmeler ile krize çözüm aranacak!

İlk bakışta 3’e 2 Batı Cephesi’nin lehine gibi görülen öneri aslında Doğu Cephesi’nin başarısıdır. Şundan:

1) Rusya, bu çözüm modeline benzer bir bölgesel mekanizma kurulmasını geçen yıl önermiş ama ABD reddetmişti. Şimdi ABD, reddettiği Rusya önerisinin çok benzerini teklif ederek, aslında geri adım atmış oldu.

2) Öte yandan Suriye krizinin en önemli aktörlerinden biri olan İran’ın Cenevre Konferansı’ndan dışlanması fakat ABD’nin yeni mekanizmasına davet edilmesi, Doğu Cephesi’nin bir başarısıdır!

3) ABD’nin Suriye’deki üç taşeronundan biri olan Katar artık masada değildir. Bu da Doğu Cephesi’nin başarısıdır. 26 Haziran 2013’te bir saray darbesiyle babasının koltuğuna oturan yeni Emir El Tani, adım adım ülkesinin Şam karşıtı politikasını yumuşatıyor ve Moskova’yla dirsek teması kuruyordu. El Tani iki kez Filistin’in El Fetih örgütü üzerinden Şam’a mesajlar gönderdi.

ABD’NİN GERİ ADIMLARI

İki cephenin gücünü doğru analiz edebilmek için şu olguları da listeye eklemeliyiz:

1) ABD İran’la adım adım yakınlaşıyor. Barack Obama son olarak Birliğin Durumu konuşmasında Kongre’yi uyardı ve “İran’a yeni bir yaptırım taslağı hazırlarsanız veto ederim” dedi!

ABD ile İran’ın yakınlaşması ve başkanlar seviyesinde telefonla, dışişleri bakanları seviyesinde baş başa görüşmeler yapmalarından bu yana Batı’nın ambargosu adım adım gevşemeye başladı. Hatta hafta başında Tahran, Batı’nın bloke ettiği parasının ilk taksiti olan 550 milyon doları da aldı!

2) ABD – İran yakınlaşması önce İsrail’i ardından da Suudi Arabistan’ı kızdırdı. İki ülke bu süreçte İran’a karşı stratejik işbirliği anlaşması bile yaptı.

Şimdi Obama Avrupa ziyaretine bir de Suudi Arabistan seferi ekleyerek Riyad’ın gönlünü almaya çalışacak. Ancak Obama ne İsrail’e ne de Türkiye’ye gidecek!

3) ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin Münih Güvenlik Konferansı’nda İsrail’i uyarması ve Ortadoğu barışı konusunda ayak sürümesi durumunda bu ülkeye boykot uygulanacağını söylemesi, Tel Aviv’i derinden sarstı!

4) Bir diğer gelişme ise 10 günlük Avrupa turundan sonra ABD’ye gitmeye hazırlanan ve Obama’yla görüşecek olan Mesut Barzani’nin Washington ziyaretini iptal etmesiydi. Barzani cephesinden yapılan açıklamada, ziyaretin iptal gerekçesi özetle şöyle açıklanıyor: “Partimiz KDP ve KYB hâlâ ABD’nin ‘şüpheli örgütler’ listesinde yer aldığı için vize konusunda sıkıntılar yaşıyoruz. Washington bizi o listeden çıkarmadığı için ABD ziyaretimizi iptal ettik.”

Oysa Barzani daha önce pek çok defa ABD’ye gitmişti ve Bush’la, Obama’yla görüşmüştü. Şimdi değişen ne? Maliki’nin Ankara-Erbil hamlesine geçit vermemesi ve ABD’nin Maliki’ye mecbur kalması!

ESAS SORUN: ANKARA’YI KİM YÖNETECEK

Açık ki Ortadoğu’da dengeler tamamen değişiyor. ABD’nin 2010’da askerlerini çekmesi siyasi etkisini de azalttığı için Ortadoğu şimdi bölge lehine yeniden şekilleniyor. ABD bu süreçte tamamen kaybetmemek için bazı mevzileri vermeye razı olduğunu gösteriyor.

Bu durumu yaratan etkilerden biri şüphesiz Suriye’nin emperyalizme karşı vatan savunması yapmasıydı. Bu durum haliyle Batı’yı zayıflattı ve Suriye krizinin şimdi bölge lehine çözümünün yollarını açtı.

ABD’nin mecbur kaldığı son öneri, aslında krizin Suriye lehine çözüm yoluna girdiğinin işaretidir. Şimdi Doğu Cephesi’nin önündeki aşılacak yeni problem, AKP’nin muhaliflere sağladığı desteğin kesilmesidir. Bu bölgesel ihtiyaç bir iktidar değişikliğini zorunlu ihtiyaç haline getirmektedir!

Mehmet Ali Güller
Aydınlık Gazetesi
5 Şubat 2014

Reklamlar
  1. Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: