Asya’ya tek kuşak, tek yol

Çin, Rusya ve Hindistan Dışişleri Bakanlarının 13. Zirvesi, üç ülkenin “tek kuşak-tek yol” strajisini içeren “İpek Yolu Ekonomik Kuşağı” ve “21. Yüzyıl Deniz İpek Yolu” projeleriyle taçlandı. Böylece üç ülke aynı kuşakta, aynı yolda birleşmiş oldu…

Bu, sadece Asya’da ekonomik bir hamle değil, daha önemlisi, dünya dengeleri açısından yeni bir gelişmeydi. Açalım:

ABD ÇİN’İ NASIL DENGELER?

Zbigniew Brzezinski‘ye göre ABD’nin Çin’i dengelemesinin yolu “daha geniş Batı” inşa edebilmesine bağlı. “Daha geniş Batı” ise Rusya’yla mümkündü.

ABD, Asya-Pasifik merkezli güvenlik doktrini ilan ederek bir yandan Çin’i “Japonya-Güney Kore-Hindistan” yayına dayanarak çevrelemeye, diğer yandan da AB üzerinden Rusya’yı “daha geniş Batı” kampına dahil etmeye çalıştı.

Ancak bunu sağlayamadı. Zira hem Rusya’yla iki önemli cephede çıkarları çatışmayı gerektirecek kadar çelişmişti, hem de Çin, 400 milyar dolarlık dev bir anlaşmayla Moskova’nın yüzünü bütünüyle Pasifik’e döndürmüştü.

ABD’nin Japonya ve Güney Kore üzerinden Pasifik’te yarattığı adalar krizi de sonuç getirmedi. Tokyo ve Seul, Washington’un kalkan olabilme gücünün sınırlarını görmüş oldu.

ABD şansını bir de Hindistan’la deniyor. Washington’un hedefi, Çin’i bölgede dengeleyebilmek için Hindistan’la yakınlaşmak.

ÇİN, ABD-HİNDİSTAN İLİŞKİSİNDEN ENDİŞE ETMİYOR

Geçen hafta ABD Başkanı Barack Obama Hindistan’daydı. İki ülke bazı önemli anlaşmalar imzaladı. Ancak strateji üreten kurumların değerlendirmesine bakılırsa, Washington Delhi’de aradığını bulamadı.

The Diplomat, bu yorumu destekleyen önemli bir analiz yayımladı. ABD-Hindistan ilişkilerinin sanıldığı gibi Çin’i endişelendirmeyeceğini saptayan analizde 3 temel dayanak vardı:

1)Hindistan bağımsız dış politikaya önem veren bir ülkeydi, büyük bir güce tamamen katılması mümkün değildi. ABD’nin Çin tehdidi adına kendisine yardım yapmasında bir sakınca yoktu.

2)Hindistan, uzun vadede ekonomisini geliştirebilmek için Çin yatırımına ihtiyaç duyuyordu. Hiçbir ülke bu konuda Çin’le yarışamazdı. Tamam Obama 4 milyar dolar yatırım yapılacacağını açıklamıştı ama bu Çin’in 20 milyar dolarlık yatırımının yanında sönük kalıyordu.

3) “Hindistanlı politikacılar, Çin’in yükselişini durdurmanın yersiz olduğunu düşünüyor. Çin zaten gelişmiştir ve Çin’i çevreleyen bir plan yapmak hata olacaktır. Çin’i çevrelemeye çalışan güçler kendileri acı çekecektir. Hiçbir rasyonel devlet böyle bir intihar stratejisini tercih etmez.” (timeturk.com, 3 Şubat 2015)

Kuşkusuz iki ülke arasında sorunlar vardır ama The Diplomat‘ın da önemle belirttiği gibi ilişkinin potansiyel kazancı, maliyetinden daha büyüktür!

HİNDİSTAN’IN BÜYÜK KAZANCI

Bu önemli analizden sonra Çin-Rusya-Hindistan Dışişleri Bakanları’nın 13. Zirvesi’ne dönelim. Obama‘nın ziyaretinin hemen sonrasına denk gelen zirveden Hindistan adına beş önemli sonuç çıktı:

1) Yukarıda da belirttiğimiz gibi ilk önemli sonuç “İpek Yolu Ekonomik Kuşağı” ve “21. Yüzyıl Deniz İpek Yolu” projesiydi.

2) Üç ülke, Asya-Pasifik İşleri Müzakere Merkezi kurdu.

3) Çin ve Rusya, Hindistan’ın Şangay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) üyelik talebine olumlu baktıklarını ilan ettiler.

4) Üç ülke Temmuz 2015’te yapılacak BRICS Zirvesi’nin başarısı için ortak çaba harcayacak. (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika ülkelerinden oluşan BRICS, Dünya Bankası ve IMF’nin alternatifi kurumlar oluşturma kararının ardından Temmuz 2015’de yeni hamlelere hazırlanıyor.)

5) Hindistan’ın BM Güvenlik Konseyi’ne daimi üyelik talebi Zirve’de destek buldu. Çin Dışişleri Bakanlığı, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısında ve işleyişinde reformun ihtiyaç olduğunu ilan etti.

Bu beş sonuç, Obama‘nın Hindistan’a yaptığı vaatleri bir haftada söndürmüş oldu!

Mehmet Ali Güller
Aydınlık Gazetesi
5 Şubat 2015

Reklamlar
  1. Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: