Obama’nın 2. doktrininin anlamı

Aslında ABD başkanlarının Kongre’ye her yıl milli güvenlik stratejisi sunmaları gerekmektedir. Ancak bu yapılmaz. ABD başkanları köklü bir değişiklik olmadıkça güvenlik stratejilerini yenilemezler.

Örneğin 1. Bush tek dönemlik başkanlığında 3, Clinton iki dönemlik başkanlığında 7, 2. Bush iki dönemlik başkanlığında 2 ve Obama 2. dönemlik başkanlığında (seneye 3. olmazsa) 2 kez milli güvenlik stratejisi açıklamıştır.

Öte yandan bu belgelerin resmi adı genelde “ABD’nin milli güvenlik stratejisi” şeklindedir. Ancak zaman zaman ABD’nin ana hedefine işaret eden isimlendirmeler de tercih edilmiştir. Örneğin “yükümlülük ve genişleme”, “yeni bir yüzyıl için milli güvenlik stratejisi” ya da “küresel çağ için milli güvenlik stratejisi” diye isimlendirilenler olmuştur.

TAARRUZ DEĞİL SAVUNMA DOKTRİNİ

Bu genel bilgilerden sonra artık ABD’nin yeni milli güvenlik strajesine gelebiliriz. Öncelikle belirtelim: ABD Başkanı Barack Obama ve ekibinin 2010 yılından sonra bu yıl da bir güvenlik stratejisi yayınlamaya ihtiyaç duyması, küresel ölçekte yaşanmakta olan büyük güç değişimiyle ilgilidir.

Nitekim 29 sayfalık belgede şu ifadeye yer verilmiştir: “Ekonomik güç dengelerinin değişmesiyle uluslararası meselelerde söz sahibi olma konusunda beklentiler de değişiyor. Güç dinemiklerinin değişimi riskleri ve fırsatları beraberinde getiriyor. Bazı ülkeler daha büyük ekonomik kapasiteye sahip oldukları için diğerlerinden daha fazla sorumluluk üstleniyor. Bilhassa Hindistan’ın kapasitesi, Çin’in yükselişi ve Rusya’nın saldırganlığı, bunların hepsinin ana güç ilişkilerinin geleceğine önemli etkisi olacak.”

İşte Obama‘nın 2015 tarihli bu son milli güvenlik stratejisi de, tıpkı önceki olan 2010 tarihli milli güvenlik stratejisi gibi ABD’nin çıkarlarına aykırı bu dönüşüme çare arama hedeflidir.

2010’da Asya-Pasifik merkezli bir strateji berlileyerek doğrudan Çin’i çevrelemeye yönelmişlerdi ama başaramamışlardı. Şimdi geriye çekilip Ortadoğu’da kaybedilen çıkarları dengelemeye ve Rusya’yı Çin’den koparma hedefli basınçlar uygulamaya yöneliyorlar.

Yani 2. Obama doktrini bir savunma doktrinidir ve IŞİD merkezli Ortadoğu hamleleri, stratejik savunma içinde taktik ataklardır.

DOKTRİNİN 4 ÖZELLİĞİ

Bu genel değerlendirmeden sonra ABD’nin son milli güvenlik stratejisini biraz daha ayrıntılandırabiliriz:

1) Obama‘nın stratejisi “uzun vadeli taarruz kara muharebelerine” izin vermese de “kısa vadeli” ve “savunma” gerekçeli kara harekatlarına izin veriyor.

2) Obama‘nın stratejisi muharip güçlerin sahada kullanılmasına izin vermese de özel operasyonlar yürütülmesine izin veriyor.

3) Obama‘nın stratejisi “savunma” gerekçeli “özel operasyon” odaklı kara haekatlarını Suriye ve Irak’la sınırlamıyor, belirsiz bırakarak her adresi açık hale getiriyor.

4) Obama‘nın stratejisi 3 yıllık bir takvime göre hazırlandığı için sadece Obama‘yı değil, kendinden sonraki ABD başkanını da kapsıyor.

DOKTRİNİN TÜRKİYE’YE YANSIMASI

29 sayfalık belgede doğrudan Türkiye ile ilgili şu ifade yer alıyor: “Balkanlar ve Doğu Avrupa’daki ülkelerin Avrupa ve Avrupa-Atlantik entegrasyonu arzularını kararlılıkla destekleyeceğiz, Türkiye ile olan ilişkilerimizi dönüştürmeye devam edeceğiz ve Kafkasya’daki bölgesel ihtilafların çözümünü teşvik ederken, bölgedeki ülkelerle bağlarımızı geliştireceğiz.”

Ancak Türkiye’yi asıl ilgilendiren kısmı, IŞİD strajesinde de izleri görülen şu yöntemdir: ABD siyasi düzlemde “küresel koalisyonlar” kurarak, askeri düzlemde havadan yoğun bombardıman ve karada özel operasyon birliklerinin öncülüğünde yerel güçlere dayanarak “terörle mücadele operasyonu” yürütecek!

Bu yöntem zaten uygulanmaya başladı ve Türkiye’ye de başta eğit-donat olmak üzere kimi sorumluluklar yüklüyor. Fakat Obama‘nın IŞİD’le Küresel Mücadele Özel Temsilcisi John Allen‘ın “yakında kara harekatı başlayacak” demesi, artık yeni bir sorunu ülkemize dayatacaktır.

Yerimiz bitti. PKK’ye özel aktör rolü veren o sorunu da yarın inceleyeceğiz

Mehmet Ali Güller
Aydınlık Gazetesi
14 Şubat 2015

Reklamlar
  1. Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: