2011’den beri süren Suriye krizinde yeni bir döneme girildi:

1. Dönem, Atlantik Kampı’nın Suriye’de iç savaş başlattığı 2011’den kabaca 2015’e kadar süren dönemdi.

2. Dönem, Rusya’nın sahaya askeri olarak inmesiyle kurulan denge dönemiydi. Kabaca 2015-2018 yılları arasındaki bu dönemde Şam’ın egemenliği yeninden ve adım adım tesis edildi.

3. Dönem ise “barışın inşası” dönemi olacak. Kuşkusuz “barışın inşası” dönemi de inişli, çıkışlı ve uzun süren karmaşık bir dönem olacak.

CENEVRE, ASTANA, SOÇİ

Süreci bir de organizasyonlar düzleminde ele alalım:

1) Savaşı başlatanların kurduğu Cenevre masası, Suriye’yi parçalama masasıydı.

2) Barışı inşa etmek isteyenler, o masanın karşısına Astana sürecini koydular. Astana süreci güvenlik odaklı bir süreçti.

3) Şimdi Soçi’de bu kez diplomasi odaklı “barışın inşası” süreci başlıyor: Suriye Ulusal Diyalog Kongresi.

ŞARTLARI KAZANANLAR BELİRLİYOR

Peki Soçi’de masaya kimler oturacak?

Cenevre masasını savaşı başlatanlar kurmuştu, savaşın taraflarını da bölünme ve parçalanmayı kabul etmek üzere masaya çağırmışlardı.

Fakat Soçi masası öyle olmayacak! Masaya “barışı inşa” etmek isteyenler ve buna razı olacaklar oturacak!

Savaşı sürdürmeye çalışacak olanlar, barışa karşı çıkmayı sürdürenler, Esad’ı tanımayanlar, Suriye’nin siyasal birliğini ve toprak bütünlüğünü kabul etmeyenler Soçi masasına oturamayacak.

Bu silahların kanunudur; masayı yenen kurar ve oturacaklar o şartlarla oturur.

ESAD’IN ÜÇ HEDEFLİ MESAJI

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Rusya Başbakan Yardımcısı Dmitriy Rogozin’le görüştükten sonra yaptığı açıklamada, aslında Soçi masasına kimlerin oturabileceğini tarif etti.

Esad’ın “ABD destekli PYD’yi vatan haini” diye nitelemesi üç hedefli bir mesajdı:

1) Mesajın ilk hedefi doğrudan PYD’nin kendisineydi. Esad PYD’ye, ABD’yle iş birliğini sürdürmesi halinde Soçi’de masada olamayacağını söylüyordu.

2) Mesajın ikinci hedefi, dış güçlerle iş birliği yapan diğer örgütlereydi: İş birliği yapmayı bırakan, Suriye ordusuna silah sıkmaktan vazgeçen ve Suriye’nin siyasal birliği ile toprak bütünlüğünü kabul eden örgütler, Soçi masasına oturabilecek.

3) Mesajın üçüncü hedefi ve adresi Ankara’ydı. Esad Ankara’ya özetle “yanlış başladığın işi düzelt” diyordu. Madem ABD’nin PYD üzerinden Suriye’nin kuzeyinde kurmaya çalıştığı koridor, Ankara ve Şam için ortak tehditti, o zaman Ankara artık Şam’la anlaşmayı kabul etmeliydi. Esad, Ankara’ya bu mesajı gönderdi.

MOSKOVA’NIN STRATEJİSİ

Esad’ın üç hedefli bu mesajı, Moskova’nın stratejisiyle de uyumlu:

1) Moskova, sahaya indiği süreçte, denge kurmanın yolunun Türkiye’yi karşı kamptan koparmak olduğunu hesaplayarak hareket etti. Türkiye o kamptan ayrılırsa, ya da en azından oradaki ağırlığını azaltırsa, bu ABD’nin Suriye düzleminde kurduğu Türkiye-S.Arabistan-Katar üçlüsünü dağıtacak ve Moskova’nın inisiyatif almasını sağlayacaktı.

Askeri olarak terörün güzergahının kapanacak ve lojistik destek yollarının kesilecek olması hayati önemdeydi, öyle de oldu.

2) Moskova, PYD konusunda da, bu örgütü ABD denetiminde çıkarma, en azından o denetimi azaltarak örgütü ve temsil ettiği kuvveti Suriye’nin bütünlüğü içinde tutma stratejisi isliyor.

Moskova o nedenle PYD’nin dün Astana’ya katılmasını istemişti, bugün de Soçi’de olmasını savunuyor. Fakat henüz Türkiye’nin itirazını kırabilmiş değil.

Rusya Astana olmayınca PYD’yi Moskova konferansına çağırmış, PYD’ye Moskova’da resmi temsilcilik açma izni vermiş ve sık sık PYD’li yetkililerle görüşmüştü. Dahası sahada kimi bölgelerde doğrudan YPG’liler ile Rus askerleri eşgüdüm halinde olmuştu.

Şimdi Rusya ABD’nin güç kaybettiği koşullarda PYD’nin bu ülkeyle iş birliğini kırarak örgütü Suriye’nin bütünlüğü içinde tutmak istemektedir. Bunun için de Türkiye’yi ikna etmek istemektedir.

Moskova, ABD’nin uzun dönemli stratejisi ve Irak örneği nedeniyle de, PYD’nin ABD denetiminde olmasındansa, kimi haklar karşılığında Suriye’nin bütünlüğü içinde yer almasını istemektedir. Bunu hem Suriye hem bölge ama hem de kendi ulusal çıkarları nedeniyle istemektedir.

Önümüzdeki günler, işte bu stratejinin gereği olarak Ankara-Moskova temaslarına ve Rus yetkililer ile PYD’nin görüşmelerine sahne olacak.

Mehmet Ali Güller
ABC Gazetesi
21 Aralık 2017

Öncelikle belirtelim: ABD Başkanı Donald Trump’ın büyükelçiliği Kudüs’e taşıma kararı sürpriz değil, zira seçim vaadiydi. Üstelik Trump’ın İran’ı çevreleme stratejisinin de bir parçasıydı…

Ancak bu seçim Türkiye’deki Trumpseverlerin “Trump ABD’yi emperyalist olmaktan çıkaracak, tekellerle hesaplaşacak, Ortadoğu’ya barış getirecek” hayalleri ve alkışları arasında pek duyulmadı.

Kuşkusuz Trump’ın Kudüs kararı öncelikle ABD’nin Ortadoğu stratejisiyle ilgilidir fakat zamanlaması bakımından Trump’ın iç politik basıncı dengeleme hedefiyle de uyumludur.

ABD’nin Ortadoğu stratejisini ve Trump’ın Kudüs kararını analiz edebilmek için öncelikle ABD devlet aygıtı içindeki çarpışan iki stratejiyi anımsamalıyız.

ABD İÇİ ÇARPIŞMA

Genel saptama şuydu: ABD artık tek süper güç değildi ve 21. yüzyıl Amerikan yüzyılı olamayacaktı. Zira Çin ekonomik olarak ABD’ye yetişecek ve geçecek, Rusya da Avrupa ve Ortadoğu’da etkinlik kazanacaktı. Üstelik 2008 krizi ABD ekonomisini oldukça sarsmış, askeri maliyetleri kaldıramaz hale gelmişti.

Bu gerçeklerden hareketle “ne yapmalı” sorusuna verilen ilk yanıt ve ilk strateji şuydu: ABD “ulus inşa etme” hedefinden vazgeçmeli ve adım adım geri çekilerek içeride ekonomisini sağlamlaştırmalıydı.

İkinci strateji ise şuydu: ABD hâlâ en büyük ekonomik güçtü ve ABD’nin askeri gücü de kendisinden sonraki 10 devletin gücünden fazlaydı. Durum henüz böyleyken ABD geri çekilmemeli, rakiplerini zayıflatacak yeni yangınlar çıkarmalıydı. Nasılsa yangından en az zararı görecek olan yine ABD olacaktı!

Anımsayacaksınız, Barack Obama ABD Başkanı seçilince bu stratejilerden ilkini uygulamış ve Irak’tan asker çekmişti. Ancak ikinci stratejiyi benimseyenlerin ağırlığıyla ABD Suriye krizi üzerinden yeninden Ortadoğu’da hamle yapmıştı.

İki strateji, hâkim sınıfın iki kanadının stratejisiydi ve o yıllar boyunca ABD devlet aygıtı içinde sert çarpışmalar oldu. CIA başkanı gönül ilişkisi üzerinden tasfiye edildi, savunma ve dışişleri bakanlıklarında bakan ve müsteşar düzeyinde tasfiyeler yaşandı.

Obama ara bir formül olarak iki stratejiyi de uygulamaya, birbirine eklemlemeye çalıştı. Tamam, ikinci strateji gereği Suriye üzerinden Ortadoğu’da hamle yapacaktı ama birinci stratejiye uygun olarak asker göndermeyecek, karaya postal değdirmeyecekti. ABD’nin Suriye’deki işlerini Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar üstlenecekti.

Bu iki strateji, yani emperyalist hâkim sınıfın iki kanadı hâlâ çarpışıyor. ABD’deki iç çarpışma ve Trump’ın ekibindeki kimi görevden alma ve istifalar da bu çarpışmanın yansımalarıdır.

KUDÜS KARARI VE 2 SENARYO

Trump’ın Kudüs kararını işte bu iki strateji düzleminde incelemeliyiz. Bu durumda karşımıza şu iki senaryo çıkmaktadır:

1) Trump Ortadoğu’da İsrail-Filistin anlaşması ile yüzyılın barışını yapmak istemektedir ve Kudüs kararı bu hedefin gereğidir.

Örneğin ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson ile görüşen Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov bu izlenimi edindiğini açıklamaktadır: “Tillerson, ABD’nin İsrail-Filistin krizini tek hamlede çözecek yüzyılın anlaşmasına imza atmak istediğini söyledi. Rusya olarak bu anlaşmanın nasıl olacağını öğrenmek istiyoruz.” (Sputnik, 8 Aralık 2017)

Rusya’nın Trump’ın Kudüs kararı sonrası net bir tutum almadığını ve sadece “taraflara itidal çağrısı” yaptığını not edelim.

Diğer yandan İsrail’in Kudüs İşlerinden Sorumlu Bakanı Zeev Elkin’in Trump’ın “birleşik Kudüs” vurgusu yapmamasına dikkat çekmesi ve açıklamasıyla aslında Kudüs’ün doğusunun Filistinlilere verilmesine kapı araladığını savunması dikkat çekiciydi. (Sputnik, 8 Aralık 2017)

Yine anımsamakta yarar var:

Trump İran’ı çevreleme stratejisinin gereği olarak İsrail-Suudi Arabistan-Mısır üçgeni inşa etmeye çalışırken dikkat çeken gelişmeler olmuştu:

a) Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile Kızıldeniz’de bir yatta buluşmuştu.

b) Ardından Trump’ın damadı Jared Kushner, yanında Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Jason Greenblatt ve Beyaz Saray Ulusal Güncelik Danışman Yardımcısı Dina Powell’la birlikte bölgeye gelmiş, önce 4 gün Riyad’da temaslar yapmış, ardından da Tel Aviv’e geçmişti.

c) Bu ziyaretin ardından Veliaht Prens Muhammed bin Selman ülkesinde bir saray darbesi yapmış ve bakan ve iş adamı olan onlarca prensi gözaltına almıştı.

d) Kushner’in temaslarının ardından ayrıca Filistin lideri Mahmud Abbas da Riyad’a çağrıldı ve kendisine “ya Trump’ın sunacağı barış planını kabul et, ya da görevi bırak” ültimatomu verildi.

2) İkinci senaryoya göre ise Trump “yaratıcı kaos” planlamaktadır.

Suriye’de savaşı başlatan ama barışı kotaramayan, bölgede inisiyatifi Rusya’ya kaptıran ABD yeni yangınlar çıkarak yangından Rusya’ya göre daha az zarar görmeyi beklemektedir.

ABD Kudüs hamlesi ile Ortadoğu’da Suriye’den sonra ikinci bir cephe açarak oyun alanını genişletmeyi, İran’ı çevrelemeyi ve yeni ülkeleri de dahil ederek bölgedeki cepheleşmeyi keskinleştirmeyi hedeflemektedir.

AKP LAFLA DEĞİL EYLEMLE YANIT VERMELİ!

Bize göre bu iki stratejinin de ABD açısından başarı şansı yok. Kuşkusuz bölgeye zararlar verecektir ama kesinlikle ABD’nin kazanmasıyla sonuçlanmayacaktır!

Dolayısıyla mesele gelip “peki biz, yani bölge ülkeleri ne yapacağız” sorusunda düğümlenmektedir.

Kuşkusuz bölge ülkeleri, özellikle de ABD’yle “Ilımlı İslamcılık” ilişkisine girmiş ülkelerin taşeronluğu ABD’nin Kudüs ve benzeri hamleler yapabilmesinin zemini oluşturmaktadır. Dolayısıyla bölge halkları açısından temel görev bu tür yönetimlerden kurtulmaktır.

Fakat halklar düzleminde bu temel görev sürerken, daha acil olanı ülkeler düzleminde yapılması gerekenlerdir.

AKP Hükümeti ise daha önceki sorunlarda olduğu gibi bu sorunda da sadece laf üretmektedir. İktidar “Kudüs meselesinde” samimiyse lafla değil eylemle yanıt vermelidir: ABD ve İsrail’le diplomatik ilişkileri askıya almaktan büyükelçileri geri çekmeye, ikili anlaşmaları dondurmaktan İncirlik Mutabakatı gibi çok önemli bir belgeyi yırtmaya kadar yapılabilecekler var.

Öyle tabanın gazı alınsın diye alt geçitteki Trump tabelasını değiştirmekle ciddi devlet olunmaz!

Mehmet Ali Güller
ABC Gazetesi
10 Aralık 2017

Önceki yazımızda muhalefetin Reza Zarrab davasına nasıl bakması gerektiği üzerinde durmuş ve özetle şu sonucu çıkarmıştık: “Zarrab davasını ‘milli mesele” görerek ve ‘aynı gemideyiz” diyerek AKP’ye direkt/dolaylı destek veren muhalefet anlayışı da, ABD’den medet uman ve AKP’yi ABD’yle birlikte yıkacağını sanan mandacı muhalif anlayış da yanlıştır, kabul edilemez”

Gelen sorular nedeniyle bugün bu konuyu biraz daha açacağız. Fakat önce bazı saptamalar yapalım:

ÜÇ BELA: PKK, FETÖ, ZARRAB

1) FETÖ konusu Türkiye’nin öncelikli “belası”dır. Bu örgütle mücadele içerideki öncelikli mücadele olmayı sürdürmelidir. Fakat “iyi mücadele” için bu belanın başımıza nasıl sarıldığının üzerinden atlanılmamalı ve perdelenen “siyasi ayak” konusunda daha kararlı mücadele edilmelidir.

FETÖ AKP’den önce devlete sızmış, fakat AKP ile birlikte devlete yerleşmiştir. AKP iktidar olabilmek için FETÖ’cülere dayanmış, cumhuriyet kurumlarını tasfiye edebilmek için FETÖ’nün operasyonlarına siyasal destek vermiştir. AKP, FETÖ’nün Türk Ordusu’na yaptığı büyük kumpasın siyasal savcılığını yapmıştır. Erdoğan’ın ifadesiyle 10 yıl boyunca ne istedilerse vermişlerdir: Bakanlıkları, içişlerini, dışişlerini, genel müdürlükleri, emniyeti, eğitimi, üniversiteleri, diyaneti, her yeri…

AKP’nin desteklediği o operasyonlar sonunda FETÖcülerin TSK içinde en yukarılara kadar önü açılmış ve en sonunda 15 Temmuz’da darbe girişiminde bulunabilmişlerdir. Dolayısıyla, doğru, AKP güç mücadelesi nedeniyle 15 Temmuz’un hedefi olmuştur ama aynı zamanda 15 Temmuz’un siyasal sorumlusudur!

Fakat AKP o siyasal sorumluluğu “kandırıldık” diyerek üzerinden atmaya çalıştı, kısmen bunda başarılı da oldu!

2) Türkiye için ikinci “bela” PKK’dir.

AKP’den önceki iktidar döneminde başlayan süreçle PKK operasyon yapamaz duruma itilmişti. AKP ise ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nin eş başkanlığı gereği PKK’yle “Kürt Açılımı” başlattı, siyasal iş birliği ve ortaklık yaptı!

AKP-PKK siyasal ortaklığının olduğu bu süreçte PKK yeniden yapılandı, güç kazandı, şehirlerde silah yığdı! Dahası AKP’nin siyasal savcılık yaptığı FETÖ’nün Türk Ordusu’na Ergenekon operasyonlarında PKK tanık yapıldı!

Özetle AKP-PKK-FETÖ ortaklığı ile “ulusalcı dalga aşıldı”, “milliyetçilik ayaklar altına alındı”, ABD ve NATO’ya mesafeli Türk subayları TSK’den tasfiye edildi, cumhuriyet kurumları yıkıldı…

AKP ise bu ortaklığının siyasal sorumluluğunu yerine getirmek yerine “aldatıldık” deyip sorumluluktan sıyrılmaya çalıştı, kısmen bunda başarılı da oldu!

3) Türkiye için şu andaki üçüncü “bela” ise Rıza Zarrab’dır!

Zarrab, AKP yöneticileriyle girdiği ak’çeli ilişkiler nedeniyle ABD’nin elinde Türkiye’ye karşı bir koza dönüşmüştür! Fakat bunun sorumlusu AKP’dir!

Yıllardır İran’la yapılan “petrol ve doğal gazın karşılığını malla ödeme” yerine Zarrab üzerinden altın ve nakit ödemesine geçilmiş ve fakat İran’ın parası çalınmıştır! Öyle ki İran yönetimi Zarrab’ın patronu Babek Zencani’ye idam cezası vermiş ve idamı kaldırmanın şartını da Zarrab’ın çalınan paraları geri getirmesine bağlamıştır.

Parayı rüşvetle dağıtan Zarrab ise İran’ın kendisini öldüreceğini düşündüğü için, AKP hükümetine de güvenememiş ve çareyi FBI’yla anlaşarak ABD’ye sığınmakta görmüştür.

AKP hükümeti ise duruşmalar başlayana kadar ABD’yle pazarlık yapmayı sürdürmüş, Zarrab’ın ABD’li avukatlarıyla İstanbul’da görüşmüş, hatta duruşmalar başlamadan hemen önce ABD’ye üst üste iki kez nota bile vermiştir!

Dolayısıyla mesele sunulduğu gibi kabaca İran’a ambargoyu delme meselesi değildir. ABD AKP-Zarrab ilişkisiyle bir açık yakalamış, şimdi o açığı siyasal bir şantaj olarak kullanmaktadır.

ABD’ye bu kozu veren kimdir? Zarrab’ı Türkiye’nin başına bela eden kimdir? AKP hükümetidir!

Oysa AKP hükümeti bu konuda da siyasal sorumluluğu üzerinde atmakta, dahası “batı karşıtlığı” rüzgârı ile durumu fırsata çevirip baskın erken seçime hazırlanmaktadır!

İKİ TUZAK: AKP DESTEKÇİLİĞİ VE ABD MANDACILIĞI

Normal bir ülkede değil bu üç bela, teki bile bir iktidarı düşürmeye yeter. Dahası o partiyi de tarihin çöpüne süpürür.

Fakat Türkiye’de böyle olmamış, dahası bu “belalar sürecinde” AKP oylarını artırmış, en sonunda parlamenter sistemi de yıkıp tek adamlı Saray rejimine geçmiştir!

İşte üzerinde asıl düşünülmesi gereken nokta burasıdır!

AKP’nin bu üç belaya rağmen iktidarını sürdürebilmenin en önemli nedeni muhalefetin şu iki tuzağa düşmesidir:

1) Muhalefetin bir bölümü bu belalar sürecinde direkt ya da dolaylı olarak AKP’ye destek vermiş, AKP’nin meseleleri “milli mesele” gibi sunması tuzağına düşmüştür!

Bu durum Rıza Zarrab davasında tavan yapmıştır.

Oysa Reza Zarrab meselesi “milli mesele” değil, bir hırsızlık meselesidir; Türkiye’nin değil AKP’nin meselesidir!

Milli mesele ise örneğin Yunanistan’ın AKP’nin göz yummasıyla 147 ada ve adacığa bayrak dikmesidir! Stratejik değerdeki milli kurumlarımızın yabancılara satılmasıdır, milli tarımımızın bitirilmesidir, milli eğitimin yerine ümmetçi eğitime geçilmesidir vs.

2) Muhalefetin diğer bölümü ise AKP’yi devirebilmek için ABD’den medet umar hale düşmüş, AKP karşıtlığı düzleminde ABD’nin planlarıyla yan yana gelebilmiştir.

Bu mandacı muhalif anlayışın iktidar olabilme şansı yoktur. Hatta tersine AKP’ye iktidarını sürdürebilmesi için manevralar yapabilme olanağı sağlaması nedeniyle çözümün önünde engeldir!

ZAYIF KARINDAN KURTULMA İHTİYACI

Aslında içinde bulunduğumuz süreç “yönetememe sorununun” yaşandığı bir “derin kriz” sürecidir Böylesi kriz zamanları devrimci ve öncü partiler için fırsat zamanlarıdır. Bu tür partilerin önünde koşullara göre sıçrayarak güç kazanmaktan iktidar olmaya kadar çeşitli seçenekler vardır.

Bunun ülkemizde gerçekleşmiyor olması ise muhalefetin yukarıda özetlediğimiz iki tuzaktan birine düşmesindendir!

Sıkışmış bir AKP’ye “ABD operasyon yapıyor, dolayısıyla mesele milli meseledir, zaten aynı gemideyiz” diyerek destek vermek de, ABD’den medet ummak da son tahlilde AKP’nin iktidar olmasını sürdürmesi demektir!

Peki iktidarını sürdüren AKP bu süreçte ne yapmıştır ve şu anda yapmaktadır? Dersler çıkarıp toplumsal uzlaşma mı aramıştır, tek adam rejiminden vazgeçme işareti mi vermiştir, kurumlara atamada liyakati mi esas almıştır, kindar nesil yetiştirme ve eğitimi imam hatipleştirme hedefinden vaz mı geçmiştir?

Hayır! Tersine “cumhuriyeti yıkma” hedefini sürdürmüş, son olarak Atatürksüz eğitim müfredatı ve müftülere nikah kıyma yetkisi verme gibi konularda bile en ufak taviz vermeden esas hedefinde yürümeyi sürdürmüştür!

Türkiye’nin başına 3 bela saran bu iktidar, hep söylediğimiz gibi uluslararası operasyonlar açısından Türkiye’nin zayıf karnıdır! Türkiye’nin önümüzdeki asıl ve büyük hesaplaşma sürecinden başarılı çıkması, bu zayıf karından kurtulmaktan geçer! Acilen ve 4. bir bela oluşmadan hem de…

Nasıl mı? Önce düşülen iki tuzaktan çıkarak!

Mehmet Ali Güller
ABC Gazetesi
7 Aralık 2017

Baştan belirtelim: Son tahlilde ABD’de görülen Zarrab davası Türkiye’yi hedef alan bir şantaj davasıdır! Türkiye’nin komşusu İran ile ticaret yapması hakkıdır, ABD’nin İran’a ambargosu Türkiye’yi ilgilendirmemelidir, Zarrab’dan rüşvet alan siyasiler ABD’nin değil Türkiye’nin sorunudur, rüşvet davası Türkiye’de görülmelidir!

Peki AKP hükümeti neden ABD’ye en başından itibaren “İran’a ambargoyu delmemiz seni ilgilendirmez, Zarrab’ın canı cehenneme” dememiştir? Ve tersine Erdoğan neden Zarrab’a sahip çıkmıştır, neden Zarrab’ın ABD’li avukatlarıyla Türkiye’de görüşmüştür, neden başına çuval geçirilen Türk askerlerinden esirgediği “ABD’ye nota”yı Zarrab için hem de iki kere devreye sokmuştur? Kısacası Zarrab’ın ABD’de tutuklandığı Mart 2016’dan beri neden iktidar ABD’yle bu dosya için pazarlıklar yapmıştır?

İşte bizi ilgilendirmesi gereken asıl mesele budur!

AKP TÜRKİYE’Yİ GÖZETSE ABD’YE MALZEME VERMEZDİ!

Meseleyi madde madde inceleyelim:

1) AKP hükümeti ABD’ye “İran’a ambargon beni bağlamaz” diyememektedir, zira bazen o kararlara şerh düşse de, imzaladığı ve kanunlaştırdığı pek çok anlaşma vardır!

O nedenle ABD Hazine Bakanlığı yetkilileri 2011’den itibaren defalarca Türkiye’ye Halkbank merkezli “denetleme” görüşmelerine gelmiştir. AKP hükümeti bu ondan fazla görüşmeye o anlaşmalar nedeniyle itiraz etmemiştir. Tersine o günlerde ABD’yle birlikte İran’a karşı konumlanmış, bölgede “Pers yayılmacılığı” olduğundan şikâyet etmiştir!

2) İran 37 yıldır ABD ambargosu altındadır ve Türkiye bu ambargolara rağmen İran’la bir şekilde hep ticaret yapmıştır. Fakat ilk kez bu iktidar zamanında böylesi bir sorun ortaya çıkmıştır!

3) Türkiye açsından mesele aslında ambargoyu delmek meselesi değildir. Ambargonun delinmesi sürecinde işlenen mali suçlardır, alınan rüşvetlerdir, paylaşılan paralardır ve ortadan kaybedilen İran paralarıdır!

İran’ın paraları “kaybedildiği” için de Tahran Zarrab’ın patronu Babek Zincani’ye idam cezası vermiş ve Zarrab’dan paraları getirmesini istemiştir.

İran’ın paraları “kaybedildiği” için de ABD’nin yargıladığı Zarrab’a Tahran hiç sahip çıkmamıştır!

4) Tahran sahip çıkmamıştır ama iktidar boylu boyunca kendi ifadeleriyle “Zarrab’ın önüne yatmış” ve ona sahip çıkmıştır!

Bu kirli ilişkiler ortaya çıktığında iktidar yargılamak yerine ak’lamayı ve saklamayı tercih etmiştir!

Oysa iktidar kendisini değil Türkiye’yi düşünüyor olsaydı, bugün ABD’nin eline böyle bir dosya vermeyecekti!

“AYNI GEMİDEYİZ” MASALI

Tüm bu kirli ilişkiler ortaya çıktığında iktidar o kirli ilişkileri kimin ortaya serdiğine bakmaksızın meselenin üstüne gitseydi, hem kendisini gerçekten aklamış olacaktı, he de bugün bu tablo yaşanmıyor olacaktı.

İşte meselenin esası budur!

AKP iktidarı, hep söylediğimiz gibi bagajından dökülen kirli yükler nedeniyle Türkiye’nin “zayıf karnı” haline gelmiştir ve başta ABD’nin olmak üzere kimi ülkelerin şantajına maruz kalmaktadır.

Fakat ne yazık ki AKP iktidarı bu aşamada bile Türkiye’yi değil, kendini düşünmektedir! “Hata yaptım” deyip iktidar koltuğunu bırakması gerekenler, tersine o koltuğa daha çok tutunmakta, kendisini kurtarmak için Türkiye’yi zora sokmaktadır!

Dahası meselenin “kendi meseleleri olmadığını, Türkiye’nin meselesi olduğunu” iddia ederek ve “hepimizin aynı gemide olduğu” masalını anlatarak arkasına kamuoyu desteği almaya çalışmaktadır!

AKP ABD’YE KARŞI OLDUĞU İÇİN DEĞİL TAŞERON OLDUĞU İÇİN MALZEME VERDİ!

FETÖ’yle ortaklık kurup Türkiye’ye zarar vermişlerdir ama FETÖ kendilerine yönelince “kandırıldık” deyip Türkiye’yi yönetmeyi sürdürmüşlerdir.

PKK’yle açılım ortaklığı yapıp Türkiye’ye zarar vermişlerdir ama şartlar değişince “aldatıldık” deyip Türkiye’yi yönetmeyi sürdürmüşlerdir.

Bu kadar kandırılan ve aldatılan bir yönetici apartman yöneticiliğinde bile tutulamayacakken, biraz da “ama işte doğruya geldi, artık FETÖ’yle ve PKK’yle mücadele ediyor” diyen muhalefetin desteğiyle iktidarda kalmayı ve Türkiye’ye zarar vermeyi sürdürüyor!

Şu noktada bile “ama ABD’ye karşı” diye hala AKP’nin yanında olan, onun yanlışlarına dolaylı ortak olan, “aynı gemideyiz” masalıyla iktidarını sürdürmesine ve yeni yanlışlar yapmasına olanak tanıyan hiçbir muhalif anlayış kabul edilemez!

Ama ABD’den medet uman ve AKP’yi ABD’yle birlikte yıkacağını sanan mandacı muhalif anlayışlar da kabul edilemez!

Mesele açıktır:

ABD’nin şantajlarından kurtulmanın yolu AKP’yi savunmaktan değil, o şantajlara zemin yaratan AKP’den hesap sormaktan ve ondan kurtulmaktan geçer!

Unutulmamalıdır: AKP ABD’ye karşı olduğu için değil, yıllarca ABD’ye taşeronluk yaptığı için Washington’un eline şantaj malzemesi verebilmiştir!

BÜYÜK İNSANLIK MAHKEMESİ

Türkiye’nin “zayıf karnı”na dönüşen AKP iktidarından kurtulduğumuzda, işte asıl mahkemeyi o zaman kuracağız: Büyük İnsanlık Mahkemesi!

Bölge ülkeleri yan yana gelip “Iraklıları ve Suriyelileri katleden, İran halkına abluka uygulayan” ABD emperyalizminden hesap soracağız ve ABD devletini mahkûm edeceğiz!

Mehmet Ali Güller
ABC Gazetesi
30 Kasım 2017

ABD’nin son 10 yıldaki bölgemize dair en temel stratejisi, İran’ı çevreleme ve baskılama stratejisidir.

ABD başkanlarının seçildikten sonraki ilk yurtdışı gezilerini İsrail hariç bölgemizde nereye yaptıkları, bu temel stratejide hangi kuvvetlere dayanacağını işaret eden bir göstergedir.

OBAMA’NIN ILIMLI İSLAMCI CEPHESİ

Örneğin Barack Obama’nın seçildikten sonraki öncelikli ziyaretler ajandasında Türkiye ve Mısır vardı. Çünkü Amerikan devlet aygıtı, Türkiye ve Mısır’a dayanarak Ortadoğu’da İran’ı çevrelemeyi hedef alıyordu. Washington, İran’a karşı Ilımlı İslamcı-Arap cephesi kurmayı hedefliyordu. Cephenin ılımlı İslamcı ayağına AKP’li Türkiye, Arap ayağına da Mısır liderlik edecekti.

Bu proje tutmadı: Arap Halk Hareketleri, Suriye’nin kararlı direnişi, Rusya ve İran’ın ABD planlarına barikat kurması başta olmak üzere çeşitli nedenlerle ABD, planlarını hayata geçiremedi. Hatta ABD arada cepheyi revize etti ve Türkiye-Mısır ikilisi yerine, Türkiye, Suudi Arabistan, Katar üçlüsüne dayanmaya çalıştı.

TRUMP’IN ILIMLI İSLAMCI-ARAP CEPHESİ

ABD Başkanı Donald Trump’ın öncelikli ziyaret ajandasında ise Suudi Arabistan var. Gerçi ABD’nin İran’a karşı “Ilımlı İslamcı-Arap” cephesi hedefi stratejikti ama aktörler değişiyordu.

AKP Hükümeti Suriye’deki Rusya faktörüyle sahada yüz yüze gelince, ayrıca içeride iktidarını koruyabilme ihtiyacıyla da örtüşünce, cephesini yavaş yavaş değiştirmeye başladı. Moskova, Astana süreci üzerinden bu değişimi hızlandırdı.

ABD’nin “Ilımlı İslamcı-Arap” cephesine mecburen Suudi Arabistan liderlik edecekti. Kuşkusuz Riyad’ın buna askeri kapasitesi yoktu. Bir İslam Ordusu kurma türünden girişimler işte o ihtiyacın gereğiydi.

ILIMLI İSLAMCILIK İLANI VE SARAYDA TASFİYE DARBESİ

Geride iki sorun kalıyordu:

Birincisi, Suudi Arabistan’ın Vahabilik anlayışının böylesi bir cepheye liderlik edemeyecek olmasıydı. Geniş bir sünni bloku vahabiliğin altında birleştirebilmek mümkün değildi. Bunun çaresi de Riyad’ın vahabilik yerine ılımlı İslamcılık ilan etmesiydi.

Önce Suudilerin Dünya İslam Birliği Örgütü olan Rabıta’ya ABD’de İslam kongresi düzenlettiler. Sonra Rabıta lideri Şeyh Muhammed bin Abdülkerim el-İsa ile Papa Franciscus’un buluşmasını organize ettiler. Kâbe İmamı Abdurrahman Es-Sudeys’in ağzından bölgeye “ABD ve Suudi Arabistan birlikte dünyayı huzur içinde yönetiyor” mesajı verdiler.

Ardından Suudi iç kamuoyuna yönelik kadınlara ehliyet gibi yumuşama hamleleri yaptılar ve en sonunda da Riyad’da ipleri elinde tutan Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın ağzından “Ilımlı İslam’a geçtiklerini” ilan ettiler.

İkinci sorun ise Riyad sarayındaki prens çokluğu, çok aktör bulunması, sermayenin bölünmüş olması ve farklı siyasi eğilimlerdi. 2015 yılındaki kral değişiminden bu yana Riyad’da üç iktidar odağı vardı…

İşte 11 prens ve 38 bakana yönelik yolsuzluk temalı saray darbesi de bu ihtiyacın gereğiydi. Eski veliahdın oğlunun helikopter “kazası” ile ölmesi, önceki kralın oğlunun tutuklama sırasında çıkan çatışmada öldürülmesi gibi olaylar ise bu iç çarpışmanın sertliğini gösteriyor. Bu sertlik aynı zamanda önümüzdeki günlerde bir direnişin ortaya çıkmasının, hatta darbeye karşı darbe ihtimalinin varlığına da işaret ediyor!

Öte yandan gözaltına alınan prenslerin mal varlıklarının dondurulması da sermaye transferine başlandığına işaret ediyor. Bu noktada ABD Başkanı Trump’ın operasyonlarla ilgili veliaht prense açık destek verdiğini ve Suudi Arabistan’dan dev petrol şirketi Aramco’yu ABD borsasına dahil etmesini istediğini not edelim.

Zira ABD açısından petrol ve doğal gazın dolara dayalı ticaretinin sürmesi hayati önemde!

MISIR İRAN KARŞITI CEPHEYE GİRER Mİ?

Öte yandan İran’ı çevreleyecek ve baskılayacak bir cephe için Riyad’ın askeri kapasite yeterli değil. Riyad’a cephede destek verecek ülke, ABD açısından yine Mısır olacak. Mısır’ın askeri kapasitesi buna nispeten uygun.

Nitekim Arap Halk Hareketi’nin ikinci aşamasında devrimi çalan Sisi, İhvan karşıtlığı temelinde Suudi Arabistan’la ve iktidarını sürdürebilme ihtiyacı üzerinden de ABD ve İsrail’le yakınlaştı.

Fakat Mısır’daki iç dinamikler buna razı olacak mı? Tamam, Mısır Suudi Arabistan’ın İslam Ordusu’na katılmıştı, Riyad’ın Yemen’e savaş açan koalisyonuna girmişti, hatta Katar’a ambargo uygulayan Körfez koalisyonuna da destek vermişti ama Mısır, Suudi Arabistan’ın Suriye politikasına karşıydı ve İran’la ilişkileri germek istemiyordu.

Bu, ABD’nin planları açısından bir büyük sorun olarak varlığını koruyor.

İLK CEPHE: LÜBNAN

ABD’nin Suudi Arabistan liderliğindeki Ilımlı İslamcı-Arap cephesinin ilk sahası, görünen o ki, Lübnan olacak.

Lübnan Başbakanı Hariri’nin prenslere operasyon sırasında Riyad’da bulunması ve İran’ı suçlayarak başbakanlıktan istifa etmesi önemli mesajlar içeriyor.

Diğer yandan ABD ve İsrail’in, Suriye’de Rusya ve İran destekli Şam kuvvetlerinin egemenlik alanlarını genişletmesine engel olabilmek için sorunu yaymayı esas alan bir çizgiye gireceği anlaşılıyor. Barışı inşa edemeyen ve yeni düzeni kuramayan ABD, Rusya’nın da kuramaması için savaş alanını genişletmeye çalışıyor. Yani Suriye’deki çatışmayı, Lübnan ile genişletmek istiyor.

Bunun ABD ve İsrail adına ne kadar yararlı bir sonuç olacağı ise şüpheli. Zira sahada inisiyatif ve avantaj Rusya-İran-Suriye cephesinde!

Türkiye’nin Suriye’yle anlaşması ve Mısır’la normalleşme yoluna girmesi ise bölge için kritik önemde.

Mehmet Ali Güller
ABC Gazetesi
9 Kasım 2017

Ortadoğu’daki tablo özetle şöyle: Suriye’de üç cephede savaş, Irak’ta büyük güç mücadelesi, Barzani’nin referandumuna karşı cevap olarak Irak Ordusu’nun Kerkük’ü ve diğer tartışmalı bölgeleri ele geçirmesi, Yemen’de savaş, Körfez ülkelerinin Katar’a ambargosu, her durumda süren Filistin sorunu ve son olarak Suudi Arabistan’da saray darbesi…

Ne oluyor? Bölge nereye gidiyor?

Her gelişmenin diğer tüm gelişmelere de değişik oranlarda etki yaptığı bir süreç yaşanıyor. Tabloyu bir bütün olarak analiz edebilmek için, önce kronolojik sırasında olgulara bakalım:

ILIMLI İSLAM AYARLARI

1- Suudi Rabıta örgütü, yani Dünya İslam Birliği 18 Eylül 2017’de New York’ta “ABD ve İslam Dünyası Arasında Medeniyetler Etkileşimi” isimli bir kongre düzenlendi.

Rabıta Genel Sekreteri Şeyh Muhammed bin Abdülkerim el-İsa kongreyi açış konuşmasında “radikalizm ve terörle ideolojik ve askeri olarak mücadeleye hazırız” mesajı verdi.

2- Kâbe İmamı Abdurrahman Es-Sudeys, aynı gün yaptığı açıklamada “ABD ve Suudi Arabistan’ın dünyayı birlikte huzur içinde yönettiklerini” savundu. (18 Eylül 2017)

3- Rabıta Genel Sekreteri Şeyh Muhammed bin Abdülkerim el-İsa 26 Eylül 2017’de Vatikan’da Papa Franciscus ile görüştü.

4- Suudi Arabistan’da kadınlara ehliyet hakkı düzenlemesi için emir yayınlandı. (26 Eylül 2017)

5- ABD Başkanı Donald Trump, Obama’nın İran’la yaptığı nükleer anlaşmayı tasdik etmeyeceğini ilan etti. ABD aynı gün İran Devrim Muhafızlarını yaptırım listesine koydu. (13 Ekim 2017)

6– Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman “ılımlı İslam’a döndüklerini” ilan ederek, “aşırıcılığı” yok edeceklerini söyledi. (23 Ekim 2017)

7- Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman 23 Ekim 2017’de 500 milyar dolarlık NEOM projesini tanıttı. Projeye göre veliaht, küresel bir şehir kuracak. Ürdün ve Mısır ile bağlanacak bağımsız bir iş ve endüstri alanı olan NEOM, 26.500 kilometre karelik bir alana yayılacak. Proje Arap ülkeleri ile Afrika, Asya, Avrupa ve ABD’yi ekonomik olarak birbirine bağlayacak. Bölge, daha şimdiden “şeriatsız bölge” olarak niteleniyor.

8- ABD Savunma Bakanı Jim Mattis ve ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, kongreden süre ve coğrafya sınırı olmayacak şekilde savaş yetkisinin genişletilmesini talep etti. (Sputnik, 31 Ekim 2017)

9- Yemen’den Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a balistik füze atıldı. (4 Kasım 2017)

10- Suudi Arabistan’da bulunan Lübnan Başbakanı Hariri, kendisine yönelik suikast imasında bulunarak başbakanlıktan istifa etti.

İstifayla ilgili olarak İsrail ve Suudi Arabistan İran’ı, İran da Suudi Arabistan’ı suçladı. Bir iddiaya göre istifa eden Hariri Riyad’da bir otelde gözaltında. (4 Kasım 2017)

11- Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın operasyonuyla, 4 Kasım 2017 gecesi 11 prens ve 4’ü şimdiki, toplam 38 bakan gözaltına alındı.

12- Suudi Arabistan’da içinde bir prensin de olduğu helikopter düştü. (5 Kasım 2017)

Ölen prens Mansur bin Mukrin, şimdiki Kral’ın başa geçtiği 2015’te veliaht olan prens Mukrin bin Abdülaziz’in oğluydu. Kral Selman, Veliaht olan Mukrin bin Abdülaziz’in yerine 2015’te yeğeni prens Nayif’i, 21 Haziran 2017’de de Nayif’in yerine oğlu Muhammed bin Selman’ı veliaht atamıştı.

13- ABD Başkanı Trump, Kral Selman’dan petrol devi Aramco’yu ABD borsasına dahil etmesini istedi. (5 Kasım 2017)

14- Suudi Arabistan, Yemen’den atılan balistik füze nedeniyle Tahran’ı suçladı ve cevap hakkını şimdilik saklı tuttuklarını açıkladı. (6 Kasım 2017)

Tüm bu gelimlerin içinde ve gelişmenin eğilimine ters olarak şu da yaşandı: Suudi Arabistan Kralı Selman 5 Ekim 2017’de Moskova’ya gitti ve Rusya Devlet Başkanı Vlademir Putin’le görüştü. Ziyarette iki önemli adım atıldı. Birincisi Riyad’ın Suriye konusunda Moskova’yla anlaştığı ve Astana sürecini desteklediği açıklandı, ikincisi de Moskova’dan S-400 alınması kararlaştırıldı.

CEPHELER KESKİNLEŞİYOR

Peki tüm bu olgulardan hangi sonuçlar çıkar?

1- ABD ve Rusya bölgede cephe cepheye gelmiş durumda. İki büyük güç, bölgenin dört mihver devletinden ikisine, Suudi Arabistan ve İran’a dayanıyor.

Diğer iki mihver devletten Türkiye gevşek bir şekilde İran cephesine, Mısır ise daha sıkı bir şekilde Suudi Arabistan cephesine yakın duruyor.

2- ABD, Ortadoğu’da İran’ı hedefe koydu ve bölgedeki müttefiklerini bu hedefe göre hazırlıyor.

İran ve Suriye bir tarafta, Suudi Arabistan, Mısır ve İsrail diğer tarafta.

Irak, Türkiye ve Katar ise, bu sıklık sırasında olmak üzere İran cephesine yakın durmakla birlikte, kesin bir tutum içinde değiller.

Körfez ülkeleri ise Suudi cephesinde yerlerini almış durumda.

3- Obama, 2009’da AKP hükümetini model ortak ilan etmiş ve onun ılımlı İslamcılığı ile bölge ülkelerini bir cephede toplamayı hedeflemişti. Bu proje çeşitli nedenlerle tutmadı.

ABD şimdi Suudi Arabistan’ı model ortak ilan ediyor. Tabi Suudi Arabistan liderliğinde İran’a karşı daha geniş bir İslam cephesi kurulabilmesinin yolu, Riyad’ın vahabilik yerine ılımlı İslam’ı bayrak edinebilmesine bağlı. İşte Riyad bu ihtiyaç nedeniyle kimi “yumuşama” adımları atıyor. Ülkeyi bu yeni duruma hazırlamak için de prensleri ve bakanları tasfiye eden saray darbesi yapıldı.

4- Suriye’de inisiyatifi Rusya’ya kaybeden, iki savaşla işgal ettiği Irak’ta etkinliği İran’a kaptıran, somut şartlar nedeniyle yıllarca inşa ettiği Barzanistan’ın arkasında duramayan ABD şimdi yeni bir atak arayışında.

ABD bu atakla birincisi İran’ı baskılamayı, ikincisi tehlikeye düşen İsrail’in güvenliğini sağlamlaştırmayı, üçüncüsü mevcut müttefiklerini cepheye yazmayı ve dördüncüsü de arada kalan eski müttefiklerini hizaya sokmaya çalışmayı hedefliyor.

Fakat zamanın ABD ve Suudi cephesine değil, Rusya ve İran cephesine yaradığını belirtelim!

ABD ve müttefiklerini bölgeyi bir yangın yerine çevirmekten alıkoyacak şey de, başta Türkiye olmak üzere bölge kuvvetlerinin gevşek bir şekilde değil, sıkı bir şekilde bölge cephesinde yer almasıdır; bölgenin ABD’ye karşı kararlı bir şekilde durmasıdır!

Ve iş yine dönüp dolaşıp Ankara’nın Şam’la anlaşması ihtiyacına gelip dayanmaktadır.

Mehmet Ali Güller
ABC Gazetesi
7 Kasım 2017