İHVAN EKSENLİ ORTADOĞU

Mısır’daki Müslüman Kardeşler (İhvan) iktidarının yıkılmasından sonra, ABD’nin Libya ve özellikle Suriye’deki araçları olan Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye bölünmüş ve karşı karşıya gelmişti: Suudi Arabistan Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin yıkılmasını desteklemiş, İhvan iktidarına karşı çıkmıştı. Türkiye ile Katar ise İhvan iktidarına taraftar olmuş, hatta Kahire yönetimiyle diplomatik ilişkileri en alt seviyeye indirmişti.

ABD ise Kahire Büyükelçi Ann Peterson’un açıklamalarıyla Mursi’ye destek vermiş, meydanlardaki İhvan karşıtı eylemlere karşı çıkmıştı. Ardından ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Jen Psaki’nin açıklamalarına yansıdığı gibi Mursi’nin olmasa bile İhvan’ın yeni iktidar sürecinin bir parçası olmasına çaba göstermişti. Fakat Washington en sonunda yapacak bir şey kalmadığında, ipleri Ankara gibi koparmamış, Kahire’yle ilişkisini sürdürmüştü.

KATAR İHVAN DESTEĞİNİ ÇEKTİ

Kendisi de Dünya Müslüman Gençlik Birliği üyeliği üzerinden İhvan üyesi olan Tayyip Erdoğan, hâlâ Kahire yönetimine karşıdır ve diplomatik ilişkileri en alt seviyede tutmaktadır.

Ancak Katar, İhvan konusunda taraf değiştirdi ve Erdoğan yalnız kaldı!

Peki, Doha neden taraf değiştirdi, neden Erdoğan’ı yalnız bıraktı? Anımsayalım:

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn, Katar’ın İhvan desteğinin Körfez çıkarlarına aykırı olduğunu açıklayıp, Doha’daki büyükelçilerini geri çekti. Ardından Körfez İşbirliği Örgütü Dışişleri Bakanları sert bir bildiri yayınladı ve Katar’ı İhvan konusunda son kez uyardı.

Geçen hafta yapılan bazı görüşmelerden sonra Umman ve Kuveyt Dışişleri Bakanları, Körfez ülkeleri ile Katar arasındaki sorunların açıldığını açıkladı.

Doha dünden itibaren, yapılan bu anlaşma gereği adımlar atmaya başladı Önce Katar’ın İhvan’a yardımı askıya aldığı haberi geldi. Arından da Katar’ın ülkesindeki önemli İslamcı isimleri sınır dışı edeceği duyuruldu. Bu isimlerden ilki Yusuf Karadavi’ydi ve Doha onu Tunus’a gönderecekti.

YÖNETİMDE YENİLENME

Bu durum bir süredir ABD’nin araçlarının Suriye politikasına da yansıyordu. Riyad ve Doha SUKO’nun yapısı konusunda da, başına kimin geçeceği konusunda da ciddi bir güç mücadelesi içerisine girmişti. ÖSO genelkurmay Başkanı Selim İdris’in görevi bırakmak zorunda kalmasından, SUKO Başkanı El Hatip’in seçildikten kısa bir sonra istifa etmesine ve koltuğunu Ahmet Cabra’ya bırakmasına varana kadar pek çok konuda Riyad ile Doha karşı karşıya gelmişti.

Tam bu noktada, iki başkentte yaşanan çok önemli bazı gelişmeleri yeniden anımsamamız gerekiyor:

1) Katar Emiri El Tani, 26 Haziran 2013’te ani bir kararla görevden çekildi ve koltuğunu oğluna bıraktı.

2) Suudi Arabistan’ın 22 yıl Washington Büyükelçiliği’ni yaptıktan sonra Temmuz 2012’de istihbaratın başına geçen ve Suriye’ye saldırıyı koordine eden Bender Bin Sultan geçen hafta istifa etti. İran’a saldırı isteyen Sultan, El Tani’nin görevi bırakmasından bir ay sonra, Temmuz 2013’te bir suikasta uğradı ve ağır yaralandı.

Diğer yandan Suudi Kralı Abdülaziz, birinci veliaht prensin yaşlı olması nedeniyle, aile konseyi kararıyla Mukrim’i kendisine ikinci veliaht prens olarak seçti.

ERDOĞAN RUSYA VE İRAN’A MECBUR

Peki, bu durum Türkiye’ye nasıl yansıyacak?

1) Kuşkusuz Riyad ve Katar’da yaşanan iç yönetim değişikliği, esas olarak Suriye’deki başarısızlıkla ilgilidir ve bu Ankara’da pratikte en çok Ahmet Davuoğlu ve Hakan Fidan’ı ilgilendirmektedir!

2) Erdoğan artık Ortadoğu’da iyice yalnızlaştı. AKP’nin bölgeye yönelik siyasal etkisi sürekli iniştedir.

3) Erdoğan iktidarının en önemli dayanaklarından biri sıcak para girişidir ve bu konudaki iki önemli destek Suudi Arabistan ve Katar’dır. Bu desteğin kesilmesi Erdoğan’ı İran’a yaklaşmaya itecektir. Tahran ise açık ki bu durumu, Ankara’nın Şam politikasına baskı olarak kullanacaktır.

Diğer yandan Kuzey Irak petrollerine de bir türlü kavuşamayan Erdoğan’ın İran dışındaki ikinci dayanağı, Rusya ve Mavi Akım olacaktır.

Mehmet Ali Güller
Aydınlık Gazetesi
22 Nisan 2014

Reklamlar
  1. Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: