Çin yeni dünya düzenini kuruyor

ABD Başkanı Barack Obama, “küresel ekonominin kurallarını Çin değil ABD yazmalı” dedi! (ajanslar, 20 Nisan 2015)

Peki tıpkı geçen yüzyılda olduğu gibi ABD’nin bu yüzyılda da küresel ekonominin kurallarını yazma şansı var mı?

DOLARIN EGEMENLİĞİNE SON

Obama‘nın konuşmasına bakılırsa, öncelikle bu Pasifik’te serbest ticareti öngören anlaşmaya ve Çin’in Asya Altyapı Yatırım Bankası’nın önünün kesilmesine bağlı!

Peki bu mümkün mü? Olmadığı Çin’in Asya Altyapı Yatırım Bankası’nın kurucular listesine bakılarak anlaşılır. Hayır Asya ülkelerine bakarak değil, ABD’nin Avrupalı ortaklarına bakarak söylüyoruz bunu…

ABD’nin itirazlarına rağmen Batı Avrupa’nın tamamı dışında kalamadı ve teker teker Çin’in bankasına kurucu ortak oldu. İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, İspanya gibi ülkelerin bu tavrı transatlantik ortaklığa darbe vurmuş oldu!

Şundan: ABD 20. yüzyılda liderliğini Dünya Bankası ve IMF gibi ekonomik araçlar ile NATO gibi askeri araçlara dayandırmıştı. Bu araçlar ile ABD öncelikle Avrupa’yı yanına almıştı ve büyük transatlantik ortaklık kurmuştu.

Ancak Çin şimdi bu araçların karşısına kendi araçlarına çıkarıyor: Sadece Asya Altyapı Yatırım Bankası’ndan söz etmiyoruz, BRICS’in Kalkınma Bankası ve BRICS ülkelerinin hem kendi aralarında hem de üçüncü ülkelerle ticarette dolar yerine milli paralar kullanmasını da ekliyoruz…

Böylece altının yerine doların değişim aracı ilan edilmesiyle başlayan Amerikan egemenliği yerini çok kutupluluğa bırakmış oldu.

ABD: ÇİN UMDUĞUMUZDAN HIZLI SİLAHLANDI

Dünyadaki bu büyük değişim, yani Çin’in yeni bir dünya düzeni kurması, kuşkusuz sadece ekonomik güce dayanarak başarılamaz. Çünkü ABD en sonunda askeri gücünü kullanarak bu ekonomik araçları etkisizleştirir.

Çin’in ekonomik araçları kurabilmek için ABD’yi caydıracak askeri güce de ihtiyacı var. Elbette NATO’nun karşılığı olmasa da Şangay İşbirliği Örgütü’nü bu araçlardan biri sayabiliriz ama daha önemlisi doğrudan Çin’in kendi askeri varlığıdır.

Pekin yönetimi son 30 yıldır bir yandan ekonomik gücünü “sosyalist piyasa ekonomisi” kuralları ile büyütürken, diğer yandan da askeri gücünü adım adım artırmayı başardı. Pekin’in özellikle son 10 yıldır bu alanda yaptığı atılımlar oldukça önemlidir.

Nitekim ABD Savunma Bakanı Yardımcısı Bob Work şu itirafı yapmaktadır: “Biz Afganistan ve Irak’taki savaşlar ile ilgilenirken, Rusya ve Çin askeri güçlerini umduğumuzdan daha hızlı artırdı.” (abhaber.com, 19 Nisan 2015)

Tamam, ABD Çin’in bu alanda da büyüdüğünü görüyordu ama makasın bu kadar hızlı daralacağını öngörmüyordu. Üstelik ABD’nin stratejisine önemli darbe vuranlardan biri de Vlademir Putin‘di. Çünkü ABD’ye göre Çin’in durdurulması yalnızlaştırılmasından ve Rusya’nın Batı’ya eklemlenmesinden geçiyordu.

Ancak Bob Work‘un belirttiği gibi bu gerçekleşmedi: “Soğuk Savaş’ın bitmesinin ardından Rusya’yı bir ortak olarak Avrupa’ya dahil etmeye çalıştık, ancak Rusya lideri Putin bizi şaşırttı.

PEKİN’İN İDEOLOJİSİ

Çin’in ABD’ye karşı büyük avantajları var. Bir kalemde Rusya’yla 400 milyar dolarlık enerji anlaşması yapabiliyor, bir kalemde (geçen hafta olduğu gibi) Pakistan’a 47 milyar dolarlık yatırım kararı alabiliyor, ABD’nin 13 yıl boyunca işgal ettiği Afganistan’ın birinci partneri haline gelebiliyor, Latin Amerika’dan Afrika’ya kadar dünyanın pek çok yerinde ABD’yi dışarıya iterek kendi anlaşmalarını yapabiliyor.

Üstelik geçen yüzyıldaki ABD’den farklı olarak; sadece kârı esas almayarak, yatırım yaptığı ülkenin kalkınmasını önemseyerek ve o ülkeye teknoloji transfer ederek.

Aslında Pekin’in bu büyük başarısının kaynağı ne ekonomisi ne de geliştirdiği askeri gücüdür. Bunlar sonuçtur, asıl kaynak ideolojisidir!

Mehmet Ali Güller
Aydınlın Gazetesi
27 Nisan 2015

Reklamlar
  1. Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: