Süleymani suikastının olası sonuçları

ABD’nin İran’ın en önemli isimlerinden Kasım Süleymani’yi bir terör saldırısıyla öldürmesi, fay hatlarını yerinden oynatma özelliğine ve bölgesel bir savaş çıkarma niteliğine sahip bir “siyasi suikast”tır!

Peki ABD bu suikastla neyi amaçladı?

1. ABD Başkanı Donald Trump’ın iki taktik hedefi var: Birincisi, azil baskısı altındayken, içerideki muhaliflere güç gösterisi yapmak; ikincisi de ikinci kez seçimlere girebilecek “şeytanla savaşan lider” profili çizebilmek.

2. Ancak ABD’nin stratejik hedefi ise şu: Suriye ve Irak’ta etkinlik gösteren Kudüs Gücü komutanını ve Irak’ta etkinlik gösteren Haşdi Şabi komutanlarını vurarak, İran’ın Irak ve Suriye’deki “kollarını” kesmek.

Suikastın ilk sonuçları

1. ABD’nin Kasım Süleymani suikastı ters tepti ve İran’ı bileştirdi. Muhafazakarı da, reformcusu da, rejime muhalif diğer kesimler de ABD’nin bu terör saldırısına karşı aynı düzlemde buluştu. Oysa ABD ekonomik ambargo uygulayarak ve İran’ı kuşatarak, halk ile yönetimi, reformcularla muhafazakarları karşı karşıya getirmeyi hedeflemişti.

2. ABD’nin Kasım Süleymani suikastı ters tepti ve Irak’ta Amerikan karşıtlığını güçlendirdi. Zira Süleymani ile birlikte öldürülen Haşdi Şabi komutanı ile öncesinde ABD’nin yine hava saldırısıyla öldürdüğü Haşdi Şabi komutanları, resmi görev yapan Iraklılardır!

Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi, bu nedenle suikastları “Resmi görev yapan Iraklı askeri liderin suikastı Irak halkı, devleti ve hükümetine karşı düşmanlıktır” diye niteledi. Ayrıca Irak Ulusal Güvenlik Konseyi toplandı ve “ABD’nin Irak’taki askeri varlığına son vermeyi” gündemine aldı. Ve öncelikle de Irak’taki ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Abdülmehdi’nin onayı olmadan, eylem yapamayacağı ilan edildi.

3. Öte yandan yine ABD’nin askeri güç bulundurduğu Afganistan da ABD’ye karşı tutum aldı. Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, kendisini telefonla arayan ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’ya “Afganistan topraklarını üçüncü bir ülkeye saldırı için kullandırtmayacaklarını” belirtti!

Bundan sonra ne olabilir?

1. İran’ın ABD’ye bir yanıtı olacaktır. Fakat bu konvansiyonel nitelikte bir yanıt değil, büyük ihtimalle İran’ın vekillerinin ABD’nin vekilleriyle yaptığı vekalet savaşı düzleminde olacaktır. Yani vekiller savaşının asiller savaşına dönüşme olasılığı çok düşüktür. Ancak vekalet savaşının seviyesinin yükselmesi hatta yeni cepheler açılması da ciddi olasılıktır. Nitekim Süleymani’ye suikastın ardından Irak’ta önce ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği yakınına, ardından da ABD’nin Irak’taki en büyük askeri üssü olan Selahaddin’deki Beled üssüne füze saldırısı düzenlendi.

2. Bir diğer olasılık ise, her ne kadar suikastın ardından ABD bölgeye ek 3.500 asker gönderdiyse de, Trump ve ekibinin, bu olayı “Ortadoğu’dan çekilerek Pasifik’e yığınak yapmak” şeklindeki ana stratejilerini uygulamaya vesile edebileceğidir.

Nitekim Trump ve ekibi uzunca bir süredir “Suriye’den çekilmek istediğini” söylüyor, ancak iç tepki nedeniyle bunu tam olarak gerçekleştiremiyordu. ABD Savunma Bakanı Mark Esper, temel hedeflerini şu sözlerle açıklamıştı: “Bizim başlıca rakiplerimiz Çin ve daha sonra ise Rusya. Dolayısıyla benim amacım Suriye olsun veya Afganistan olsun, asker sayımızı buralardan düşürüp ülkeye getirip daha büyük görevler için tekrar eğitmek veya onları Hint-Pasifik bölgesine konuşlandırmaktır.” (20.12.2019)

3. ABD eğer Ortadoğu’dan asker çekmek zorunda kalırsa, bunu ancak İsrail’in güvenliğini garantiye alarak yapabilecektir. Bu da haliyle Washington ile Tahran arasında, Obama dönemindeki gibi bir anlaşma yapılmasını gerektirir.

Nitekim tarihte buna benzer olaylar, beklenildiğinin tersine, savaşı değil, barışı getirmiştir. Trump’ın suikastın ardından verdiği şu mesajlar da bu olasılığa bir ölçüde işaret etmektedir: “Dün savaş başlatma değil, savaşı durdurma yönünde karar aldık. İran halkına son derece saygı duyuyoruz ve İran’da rejim değişikliği peşinde değiliz. İran, bölgeyi istikrarsızlaştırmak için vekillerini kullanmaya derhal son vermeli.” (3.1.2020)

Türkiye ne yapmalı?

Türkiye, ABD’nin İran’a karşı bölgesel savaşı tetikleyebilecek bu hamlesinin olası sonuçlarından etkilenecek ülkelerden biridir. Zira doğrudan İran’ı hedef alan Kürecik Radarı Malatya’dadır. Yine başta İncirlik olmak üzere ülkemizde pek çok Amerikan üs ve tesisi vardır.

Ankara bu nedenle, olayı fırsata çevirmeli ve ABD ile İran arasında arabuluculuk yapma potansiyeline en sahip ülke olarak, -bölgedeki “yalnızlığını” da giderecek- bir diplomasi atağı başlatmalıdır!

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
6 Ocak 2019

  1. #1 by puma on 08/01/2020 - 02:19

    ABDnin tam olarak amaci neydi bilmek zor. ABD homojen degil, ama her tarafi da zor durumdadir. Trump’u ic siyasette rahatlatmak amaciyla, veya Trump’un ic siyasetteki zor durumundan yararlanmak seklinde yapilmis olabilir. Ama iran ve Irak uzerindeki birlestirici etkisi de tahmin edilmistir herhalde. Mesela ben tahmin ettim, koskoca amerika da bunu hesaba katmistir heralde. Hatta Rusyaya bilgi vermis, ordan onay alinmis bile olabilir.
    …….
    Bunun sahte bir saldiri olmasi uzerine cok mantikli bir teori uretilebilir. Mesela derin devlet iran’a ve trump’a saldiriyordu, trump ic siyasette zorlaniyordu, dunyadaki abd uslerini kapatmak istiyordu, iran da karistirilmak isteniyordu, bu durumda numaran bir cinayeti Abd-Rusya-iran birlikte planlardi, ve bir cozum bulunana kadar Kasim Suleymani bir yerlerde, mesela Moskovada saklanirdi, numaradan suikasttan sonra iranin ic butunlugu saglanirdi, trump’un eli guclenirdi, dunyada abd uslerine karsi bir isyan olusurdu, bu da trump’a bu usleri kapatma firsati verirdi, karsiliginda Cin’den finansaman saglanirdi v.s.
    ……
    Ama gorunen o ki sahte degil , ya da sahte ama cok mukemmel dizayn edilmis.
    Niye sahte olabilir dedim. Simdi Abd ordusu savas istemiyor artik biliyoruz, cunku rusyanin hatta belki Cin’in yaninda teknoloji olarak zayif kaldi. Ayrica derin devlete hizmetkar olmaya devam etmenin de hicbir ulusal yarari yok. Rusya ve Suriye ile anlasip Suriyeye bir keresinde 50kusur, bir keresinde 100 kusur fuze Akdenizden yollandi, piyasalar bile ciddiye almadi. Olay gercektei, ama amac Esat’i kimyasal yuzunden cezalandirmak degildi. Derin devletin gazini almak, aptallara mama vermek gibi bir hedefi vardi. Aynisini iran’a da onerdiler, iran kabul etmedi. Yani ABD ordusu iran’a dedi ki, bir yer gosterin de orayi vuralim, iran da olmaz dedi.
    …..
    O zaman durum bu iken ABD ordusu niye iranin onemli bir generalini suikastla kallesce oldursun.
    Akla mantiga sigmaz. Nerden baksak bir provokasyondur. Bir oldu-bitti yapilmistir.
    ……
    Belki ABD ordusu, yani fuzeleri kontrol eden duzenli yapi degil de, ordaki ABD unsurlari, mesela parali askerler ile bu saldiri yapilmis olabilir. Cunku drone ile saldiri yapmak icin cok fazla bir emir-komuta gerekmez. Saldiri oldukttan sonra ABD de biz yapmadik bizim adamlarimiz yapti, mi diyecekti. Bu da baska bir zaafiyet olurdu.
    …..
    Suleymani baskanliga da oynuyordu, iran’in icinden de gizli destek alinmis olabilir.
    ……..
    Biz ancak gostermelik arabulucu olabiliriz. Bu super gucler arasindaki bir rekabet. Arabulucu olmamiz icin bence soyle seyler lazim, kimin ne istedigini bilmek, kimin hangi konuda ne kadar guclu oldugunu ve kozlarini bilmek. Su anda top iran’in elinde, ve birsey yapmasi lazim, ve bence ABDnin terk edecegi bir ussunu vuracak.
    ……..
    Bence iran’in yapmasi gereken laikligi ilan etmektir. Kendi halkindan da destek bulur boyle birsey, ve bence jeopolitik bir ustunluk te saglar, cunku imaj olarak yukselir. modern sayilan israil laik degilken iran’in laik olmasi bence cok onemli bir ilerleme olur. hamasetten yalnizca kotu niyetliler yararlanir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: