ABD’de yeni tartışma: İran yenilgisinin faturasını kim ödeyecek? Tamam, ABD Kongresi’nin iki kanadını da kaybeden Cumhuriyetçiler ilk faturayı ödedi ama Trump yönetiminin ödemesi gereken fatura ne olacak? 

ABD Kongresi’nden onay almadan savaşı başlatan, ilan ettiği hiçbir hedefe ulaşamayan, İran’a attığı füzelerle Amerikalıların vergilerini boşa harcayan, Amerikan halkının daha pahalı benzin kullanmasına neden olan, İran’ın karşı saldırılarında Washington’un Körfez üzerindeki güvenlik şemsiyesini deldiren Trump yönetimi nasıl bir fatura ödeyecek?

Önce şahinler fatura öder

Pentagon şefi Pete Hegseth’in “kellesi” isteniyor öncelikle. Zira ABD Savaş Bakanı Hegseth, Trump yönetiminin İran konusundaki en şahin ismi. 

ABD’nin İran’a diz çöktüremeyeceğinin anlaşıldığı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ağır fatura oluşturduğu şartlara rağmen Hegseth “savaşa devam” diyordu. ABD halkının 3 Kasım 2026 ara seçiminde “İran’a savaşa hayır” diyerek Cumhuriyetçilere ağır darbe vurduğu şartlarda bile Hegseth “savaşa devam” diyor. Haliyle önce şahinlerin fatura ödemesi gerekiyor!

Ve Pentagon şefi Hegseth’in azledilmesi için Temsilciler Meclisi’ne önerge sunuldu. 

Senato’da ibre değişir mi? 

Ancak ilginç olan şu: Hegseth’in azil önerisini veren Demokratlar değil, bir Cumhuriyetçi: Thomas Massie. Üstelik yalnız da değil, kendisini destekleyen başka Cumhuriyetçiler de var. Örneğin Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, “Hegseth ya istifa eder ya da Trump onu kovar” dedi. 

Cruz’un çıkışı, Hegseth için mevcut olan Senato barikatının çok güvenli olmayabileceğine işaret ediyor. Çünkü Pete Hegseth’in Temsilciler Meclisi’nde onaylanacak azlinin Senato’dan geçmesi pek olası değildi. 100 senatörün 67’sinin oyu gerekiyordu. Demokratların 53 koltuğu var, ayrıca 2 bağımsız senatör de Demokratlarla hareket ediyor. Dolayısıyla azil için 12 Cumhuriyetçi senatörün oyu lazım. Acaba Cruz’un “istifa et” çıkışı, artık bu sayının olasılığına mı işaret ediyor?

Bu arada Trump, Hegseth’in azliyle ilgili 8 maddelik önergeye tepki gösterdi. Zira faturanın Hegseth’le kalmayabileceğini görüyor. Hegseth ise azil önergesinin merkezinde yer alan “Kongre’den onay almama” suçlamasına karşı çıkarak, kendisini “Operasyon Trump tarafından emredildi, tarafımdan onaylandı” diyerek savundu.

Trump neden Rubio’yu işaret etti?

Trump’ın ve Cumhuriyetçilerin ödeyeceği fatura Hegseth’ten ibaret görünmüyor. Trump-Vance ikilisini Beyaz Saray’a taşıyan MAGA hareketi içinde ciddi çözülme eğilimi var. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in seçim yenilgisinin ardından çözüm için sıraladığı dört maddenin en başına “İran savaşını sona erdirmeyi” koyması bundan. Vance MAGA’yı ve 2028 başkanlık seçiminde aday olabilmesini kurtarmaya çalışıyor. 

Ancak İran yenilgisinin, 2028 planlarını da revize ettiği, 2028’e dair iç mücadeleyi sertleştirdiği anlaşılıyor. Zira Trump seçim yenilgisinin ardından verdiği bir röportajda, 2028 başkanlık seçimine dair soruya yanıtında, adaylık için ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in ismini değil, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ismini öne çıkardı.

İran’ın füzeleri Beyaz Saray’ı vurdu

Trump’ın bu tercihini, İran savaşıyla ilgili tutumunun ne olduğunun işareti sayabilir miyiz? Zira önceki yazılarımızda da değindiğimiz gibi, Hegseth “İran’a savaşa devam” eğilimini, Vance “müzakere ve barış” eğilimini, Rubio ise “ekonomik ve diplomatik abluka uygulama” eğilimini temsil ediyor. 

Trump’ın Hegseth gibi “savaşa devam” demesi seçim yenilgisinin ardından çok olası görünmüyor. “Müzakere ve barış” ise Trump açısından tam bir yenilgi demek ve kabul edilmesi ciddi siyasi kayıp anlamına gelecek. Bu durumda Trump “abluka” ile pozisyonu korumaya ve Hegseth dışında fatura ödememeye mi çalışacak?

Boşuna “İran’ın füzeleri Beyaz Saray’ı da vuruyor” demiyorduk; artık daha iyi anlaşılıyordur.

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
12 Kasım 2026