Posts Tagged ABD
ABD’de ‘İran faturası’ çatışması
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 12/11/2026
ABD’de yeni tartışma: İran yenilgisinin faturasını kim ödeyecek? Tamam, ABD Kongresi’nin iki kanadını da kaybeden Cumhuriyetçiler ilk faturayı ödedi ama Trump yönetiminin ödemesi gereken fatura ne olacak?
ABD Kongresi’nden onay almadan savaşı başlatan, ilan ettiği hiçbir hedefe ulaşamayan, İran’a attığı füzelerle Amerikalıların vergilerini boşa harcayan, Amerikan halkının daha pahalı benzin kullanmasına neden olan, İran’ın karşı saldırılarında Washington’un Körfez üzerindeki güvenlik şemsiyesini deldiren Trump yönetimi nasıl bir fatura ödeyecek?
Önce şahinler fatura öder
Pentagon şefi Pete Hegseth’in “kellesi” isteniyor öncelikle. Zira ABD Savaş Bakanı Hegseth, Trump yönetiminin İran konusundaki en şahin ismi.
ABD’nin İran’a diz çöktüremeyeceğinin anlaşıldığı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ağır fatura oluşturduğu şartlara rağmen Hegseth “savaşa devam” diyordu. ABD halkının 3 Kasım 2026 ara seçiminde “İran’a savaşa hayır” diyerek Cumhuriyetçilere ağır darbe vurduğu şartlarda bile Hegseth “savaşa devam” diyor. Haliyle önce şahinlerin fatura ödemesi gerekiyor!
Ve Pentagon şefi Hegseth’in azledilmesi için Temsilciler Meclisi’ne önerge sunuldu.
Senato’da ibre değişir mi?
Ancak ilginç olan şu: Hegseth’in azil önerisini veren Demokratlar değil, bir Cumhuriyetçi: Thomas Massie. Üstelik yalnız da değil, kendisini destekleyen başka Cumhuriyetçiler de var. Örneğin Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, “Hegseth ya istifa eder ya da Trump onu kovar” dedi.
Cruz’un çıkışı, Hegseth için mevcut olan Senato barikatının çok güvenli olmayabileceğine işaret ediyor. Çünkü Pete Hegseth’in Temsilciler Meclisi’nde onaylanacak azlinin Senato’dan geçmesi pek olası değildi. 100 senatörün 67’sinin oyu gerekiyordu. Demokratların 53 koltuğu var, ayrıca 2 bağımsız senatör de Demokratlarla hareket ediyor. Dolayısıyla azil için 12 Cumhuriyetçi senatörün oyu lazım. Acaba Cruz’un “istifa et” çıkışı, artık bu sayının olasılığına mı işaret ediyor?
Bu arada Trump, Hegseth’in azliyle ilgili 8 maddelik önergeye tepki gösterdi. Zira faturanın Hegseth’le kalmayabileceğini görüyor. Hegseth ise azil önergesinin merkezinde yer alan “Kongre’den onay almama” suçlamasına karşı çıkarak, kendisini “Operasyon Trump tarafından emredildi, tarafımdan onaylandı” diyerek savundu.
Trump neden Rubio’yu işaret etti?
Trump’ın ve Cumhuriyetçilerin ödeyeceği fatura Hegseth’ten ibaret görünmüyor. Trump-Vance ikilisini Beyaz Saray’a taşıyan MAGA hareketi içinde ciddi çözülme eğilimi var. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in seçim yenilgisinin ardından çözüm için sıraladığı dört maddenin en başına “İran savaşını sona erdirmeyi” koyması bundan. Vance MAGA’yı ve 2028 başkanlık seçiminde aday olabilmesini kurtarmaya çalışıyor.
Ancak İran yenilgisinin, 2028 planlarını da revize ettiği, 2028’e dair iç mücadeleyi sertleştirdiği anlaşılıyor. Zira Trump seçim yenilgisinin ardından verdiği bir röportajda, 2028 başkanlık seçimine dair soruya yanıtında, adaylık için ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in ismini değil, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ismini öne çıkardı.
İran’ın füzeleri Beyaz Saray’ı vurdu
Trump’ın bu tercihini, İran savaşıyla ilgili tutumunun ne olduğunun işareti sayabilir miyiz? Zira önceki yazılarımızda da değindiğimiz gibi, Hegseth “İran’a savaşa devam” eğilimini, Vance “müzakere ve barış” eğilimini, Rubio ise “ekonomik ve diplomatik abluka uygulama” eğilimini temsil ediyor.
Trump’ın Hegseth gibi “savaşa devam” demesi seçim yenilgisinin ardından çok olası görünmüyor. “Müzakere ve barış” ise Trump açısından tam bir yenilgi demek ve kabul edilmesi ciddi siyasi kayıp anlamına gelecek. Bu durumda Trump “abluka” ile pozisyonu korumaya ve Hegseth dışında fatura ödememeye mi çalışacak?
Boşuna “İran’ın füzeleri Beyaz Saray’ı da vuruyor” demiyorduk; artık daha iyi anlaşılıyordur.
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
12 Kasım 2026
Rızai’nin Trump’a yanıtı
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 09/11/2026
Kibirli Trump sık sık şöyle derdi: “İran’da muhatabımız kim, bilmiyorum. Çünkü İran’ın liderliğini yok ettik.” Ortaçağ’da bile görülmeyen türden bir “düşmana saygısızlık” örneğiydi bu ve modern ABD’nin siyasi tarihine geçti!
Kibirli Trump, İranlı yetkililerden karşılığını aldı, üstelik öyle “kaba Amerikan” tarzıyla değil, “Fars kültürü” inceliğiyle. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD seçiminin ardından şöyle dedi: “Vance yenilgiyi kabul etti, Rubio ayrılmak üzere, Hegseth görevden alınacak, CENTCOM komutanı ise podcast yayıncısı oldu! ‘Eğer savaş başlatırsanız yıkıcı bir cevapla karşı karşıya kalacaksınız’ şeklindeki bu mesajı Washington’da kime ulaştırmamız gerekiyor?”
Vance’in dört çözümü
Rızai’nin mesajında seçtiği üç isim, Vance, Hegseth ve Rubio, Trump yönetimi içinde İran’a karşı izlenecek siyasetlerde üç farklı eğilimi taşıyor.
Seçimden hemen sonra, 5 Kasım’da bu köşede “ABD seçimi İran’a nasıl yansır” başlıklı incelememizde şöyle demiştik: “Trump yönetimi içinde Başkan Yardımcısı JD Vance İran’la müzakereyi ve çıkışı, Pentagon şefi Hegseth yeniden saldırmayı, Dışişleri Bakanı Rubio ve Hazine Bakanı Bessent ise ekonomik ablukayı savunuyordu. JD Vance’in temsil ettiği çizginin güçlendiğini ve Hegseth’in temsil ettiği çizginin zayıfladığını söyleyebiliriz.”
Vance, 3 Kasım 2026 seçim sonucundan hemen sonra yaptığı açıklamada, yenilgilerinin “bariz nedeninin” İran savaşı olduğunu açıkladı. Cumhuriyetçi Parti’den uzaklaşan seçmenleri geri kazanmak için bir anket uzmanıyla görüştüğünü belirten Vance, çözüm için dört madde sıraladı: “1) İran’la savaşa son verilmesi, 2) hayat pahalılığı ve enflasyona odaklanılması, 3) ‘Önce Amerka’ anlayışının benimsenmesi ve 4) İsrail ile olan ilişkilerin değiştirilmesi.”
Üstelik JD Vance birkaç cephede birden mücadele etmek zorunda kalıyor: ABD ara seçim sonucu Trump’ın 2028’de Anayasa’ya rağmen üçüncü kez aradığı adaylığın önünü kesti ama JD Vance’in olası adaylığını da zayıflattı. Vance seçim yenilgisini doğru okuyarak hem kendi adaylığını sürdürebilmenin mücadelesini veriyor ama hem de Trump-Vance ikilisini Beyaz Saray’a taşıyan MAGA hareketinin dağılmasını engellemeye çalışıyor.
ABD’nin sırtındaki İsrail yükü
Vance’in “İsrail ile olan ilişkilerin değiştirilmesi” faktörünü, çözüm maddeleri arasına koyması önemli. Zira “İran savaşı” ama daha çok “İran’a yenilgi”, ABD’de “İsrail’in ağırlaşan yükünden şikayeti” ortaya çıkarmıştı. Bu seçime de yansıdı. Bu yükten açık açık şikayet eden senatörler ve temsilciler meclisi üyeleri ABD Kongresi’ne seçildi. Üstelik İsrail lobisinin açık engelleme çabalarına rağmen.
Bu bakımdan ABD ara seçimi, İsrail lobisinin de yenilgisi oldu. ABD İsrail’e desteğini elbette kesmez ama İsrail saldırganlığını belli ölçülerde “gemlemek” zorunda kalabilir.
Bu olasılık İsrail devlet aygıtı tarafından aslında saptanmıştı. Bu köşede, 17 Ekim’de, “İsrail’in yeni güvenlik doktrini” başlığıyla incelemiştik: “ABD ile yol ayrımı öngörülüyor. ABD ‘gerileyen bir güç’ olarak niteleniyor ve bu durumun ‘İsrail’i terk etmesini’ hızlandıracağı düşünülüyor. İsrail’in güvenliğinin sadece kendi askeri gücüne dayanması gerektiği belirtiliyor ve ABD ile bağları koparmanın yalnızca kaçınılmaz değil, ulusal kimliğin direnci açısından zorunlu olduğu savunuluyor.”
Tablo İran’ın lehine
Trump-Netanyahu ikilisi açısından zor bir viraja girildi. Netanyahu 27 Ekim’deki seçimde çoğunluğunu kaybetti, Trump bir hafta sonra 3 Kasım’da kongrenin iki kanadını da kaybetti.
Trump 3 Kasım’dan önceki hafta, “hükümeti kurma görevini Netanyahu’ya vermesi” için İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’a baskı uyguluyordu. Herzog 7 Kasım’da hükümeti kurma görevini Netanyahu’ya değil, rakibi Ayzenkot’a verdi.
Ayzenkot’un hükümet kurup kuramayacağı ve de mevcut Netanyahu saldırganlığını ne oranda hafifleteceği elbette soru işareti ama buna rağmen tabloyu elbette İran’ın lehine yazacağız.
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
9 Kasım 2026
ABD seçim sonucu İran’a nasıl yansır?
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 05/11/2026
ABD seçimlerinin en çarpıcı sonuçlarından birini şöyle formüle edebiliriz: İran, ABD Başkanı Donald Trump’ı savaşta da seçimde de yendi!
Evet, İran’a savaş açan Trump’ın ve Cumhuriyetçilerin ABD Kongresinin iki kanadını da kaybetmesi, pekala ABD halkının “İran savaşına hayır” dediği anlamına geliyor. Trump yönetiminin İran’da bir zafer görüntüsü elde edebilmek için taktik nükleer silah bile kullanabileceğinin gündeme gelmiş olması, seçmenin oyunu daha da keskinleştirmiş görünüyor.
Partiler üstü İran düşmanlığı
Kuşkusuz Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğun Demokratlara geçmiş olması, “ABD-İsrail’in İran’a düşmanlığının” biteceği anlamına gelmiyor. Zira ABD Trump’tan önce de İran’a düşmandı. ABD Beyaz Saray’da Demokrat başkan varken de İran’a düşmandı. Dahası ABD, Tahran’da mollalar yokken de İran’a düşmanlık yapmış ve 1953’te Başbakan Musaddık’ı darbeyle devirmişti.
İran ABD açısından “strateji düzleminde” bir konudur. ABD’yi hangi başkanın yönettiğinden ve ABD Kongresi’nde çoğunluğun Cumhuriyetçiler ya da Demokratlar olup olmamasından bağımsız olarak, İran, emperyalist ABD açısından Batı Asya’da Washington’un çıkarlarına engel olmaktan çıkarılması gereken bir kuvvet olarak görülmektedir.
Dolayısıyla Washington, İran’ı hedef almayı yarın da sürdürecektir.
Fatura kime kesilir?
Elbette ABD’nin İran’ı yarın da hedef almayı sürdürmesinin çapı daraldı; seçim yenilgisi, Trump’ın 40 gün savaşındaki gibi açık bir savaş açabilme olasılığını zayıflattı.
Trump yönetimi içinde Başkan Yardımcısı JD Vance İran’la müzakereyi ve çıkışı, Pentagon şefi Hegseth yeniden saldırmayı, Dışişleri Bakanı Rubio ve Hazine Bakanı Bessent ise ekonomik ablukayı savunuyordu. JD Vance’in temsil ettiği çizginin güçlendiğini ve Hegseth’in temsil ettiği çizginin zayıfladığını söyleyebiliriz.
Hatta seçim yenilgisinin ardından “Oy pusulasında ben yoktum. Ben olsaydım açık ara kazanırdım” diyebilen Trump, İran savaşının faturasını Hegseth’e keserek onu görevden de alabilir.
Sonuç İsrail’e nasıl yansır?
ABD seçimleri, İsrail lobisinin ve Netanyahu yönetiminin de yenilgisi anlamına geliyor. Lobinin büyük parasal güçle adaylıklarına karşı çıktığı 8 Müslüman isim, Senatör ve Temsilciler Meclisi üyesi oldular. Gazze’de gönüllü doktorluk yapan Demokrat aday Senatör oldu. İsrail’in katliamlarına karşı çıkan ve İsrail lobisi tarafından aylardır hedef alınan isimler ABD Kongresi’ne girebildi. İsrail’i “ABD’nin sırtından artık atılması gereken bir yük” olarak görenlerin eli güçlendi.
Seçimden hemen önce Trump yönetiminin İsrail’e yapılan 4 milyar dolarlık yardımı durdurma hamlesi de aslında Beyaz Saray’ın seçime dair öngörüsüyle ilgiliydi ve İsrail yükünü hafifletme girişimiydi. Geç kalmış hamle, işe yaramadı. Seçim sonucunun, ABD-İsrail işbirliğine başka olumsuz yansımaları olabileceğini söyleyebiliriz.
Hatta tablo, İsrail’deki 27 Ekim seçiminde çoğunluğu kaybeden Netanyahu’nun siyasi geleceğini de etkileyecektir; Netanyahu dışı başbakanlık formülasyonlarını güçlendirecektir.
MAGA’da erime başlar
Asıl belirleyici olan, ABD içine nasıl etki yapacağıdır. Trump’ın desteklediği dolar milyarderlerinin seçim kaybetmesi, ABD’de “teknolojik oligarklara” yükselen tepkiler, ticaret savaşının tüketim mallarını pahalılaştırması, İran savaşının benzin fiyatlarını artırması gibi etkenler, Trump-Vance ikilisine seçim kazandıran MAGA içinde ciddi ayrılıklar doğuracaktır.
Anayasayı delerek 2028’de üçüncü kez başkanlık hayali kuran Trump için yol bitti ama görünen o ki JD Vance’in adaylık şansı da azaldı. Cumhuriyetçilerin 2028’de bu ekipten biriyle yola çıkmayı büyük risk göreceği ortada.
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
5 Kasım 2026
TBMM Mekke İttifakı’nı neden reddetmeli?
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 02/11/2026
Mekke Ortak Savunma Anlaşması onaylanması için yarın TBMM Genel Kurulu’na geliyor. Anlaşmanın imzalandığı 7 Ağustos’tan bu yana konuyla ilgili birçok yazı yazdım. Yarınki oylamadan önce bir kez daha konuyu ele alarak milletin vekillerine seslenmek istiyorum. İşte milletvekillerinin Mekke İttifakı’na “hayır” demesini gerektiren 9 neden:
10 yıllık bağlama
1) Muhalefet milletvekilleri, bu anlaşmaya TBMM’nin onuru için hayır demeli öncelikle. Zira iktidar, bu anlaşmayla TBMM’yi ve milletin iradesini yok saydı. Daha vekiller Anayasa’nın 90. maddesine göre bu anlaşmayı onaylamadan, iktidar onaylanmış gibi anlaşmaya dair icraatlar yaptı: Komite kurdu, genel sekreter oyladı, toplantılar yaptı, 5 Ekim’deki toplantıda Suudi Arabistan’a askeri destek kararı aldı.
2) 16 maddeli anlaşmaya göre üye ülkeler 10 yıl boyunca bu anlaşmadan çekilemeyecekler! İktidar, anlaşmayla 10 yıl boyunca Türkiye’yi bağlıyor, kendinden sonraki iktidarları bu politikasına mecbur bırakıyor. Bu kabul edilemez.
Anlaşmanın merkezinde Yemen var
3) CHP yönetimi hem “Yemen’e asker gönderilmesine karşıyız” diyor ama hem de “anlaşmayı onaylayacağız” diyor. Yemen’e asker göndermek istemeyen biri bu anlaşmaya evet diyemez. Zira anlaşmanın merkezinde bu konu var. Öyle olduğu için de daha anlaşma konusunu milletvekillerine sormadan, Yemen topraklarını bombalayan Suudi Arabistan’a askeri destek kararı aldılar.
4) İktidar “Suudilere askeri desteğimiz saldırı değil, savunma amaçlı” diyerek anlaşmaya evet denilmesini istiyor. Savunma ve saldırı ikiz kardeştir. Savunma da saldırı da bir savaş halidir. Suudileri savunmak için gönderdiğiniz Mehmetçikler, kaçınılmaz olarak savaşın parçası olurlar.
İsrail de Husilere karşı
5) Mekke İttifakı, kurulduğu andan beri ABD ve İsrail tarafından destekleniyor. Neden? Çünkü Mekke İttifakı’nın hedef aldığı Husiler (Ensarullah Hareketi), ABD ve İsrail’in de hedefi. O nedenle Husilere karşı ABD ve İsrail ile aynı cephede olup olmamaya oy vereceksiniz son tahlilde.
6) Husiler, Gazze soykırımı yapan İsrail’e füze fırlatan, İsrail gemilerini vuran, Filistinli kardeşlerini lafla değil eylemle savunan bir harekettir. Husilere karşı konumlanmak, Filistinlilere sırtını dönmek demektir.
7) Trump da Jeffrey de Barrack da açık açık söylediler: “ABD’nin yeni doktrini gereği Ortadoğu’daki işlerimizi müttefiklerimize paylaştırıyoruz” dediler, bunu “yük paylaştırma stratejisi” diye niteledir. ABD’nin bölgedeki en önemli işi petrodolar anlaşması gereği Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin güvenliğini garanti etmektir. İşte vereceğiniz oy ile ABD’nin bu işini yüklenip yüklenmemeyi kararlaştırmış olacaksınız.
11 yılda 3 farklı tutum
8) Türkiye dünyada ilk antiemperyalist ulusal kurtuluş savaşı ile kurulmuş ülkedir. Öyle olduğu için de mazlumlardan yana konumlanır. Suudi-Husi savaşında zalim kimdir, mazlum kimdir? Saldıran kimdir, topraklarını savunan kimdir? 2015’ten bu yana Husilere karşı operasyon yapan Suudi Arabistan’dır. ABD, İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri, 2015’ten bu yana birçok kez Suudilerin yanında Husilere karşı savaştı ama püskürtüldü. Burada mazlum olan Husilerdir, topraklarını Suudi Arabistan’a karşı korumaya çalışan Yemenlilerdir. Türkiye, mazlumun karşısında konumlanamaz.
9) Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2015’te “Suudi Arabistan’ın (Yemen’deki) müdahalesini destekliyoruz. Durumun gidişatına bağlı olarak lojistik destek vermeyi düşünebiliriz” dedi. Ancak Kaşıkçı cinayeti nedeniyle Ankara-Ryad ilişkileri bozulunca, Erdoğan bu kez 2019’da Suudi Arabistan’ı Yemen’i bombalamakla ve bu ülkeyi “yerle yeksan” etmekle suçladı. Hatta Erdoğan bir konuşmasında “Yemen’i bu hale getiren Suudi Arabistan’ın hesap vermesi gerektiğini” bile savundu. Ama Riyad’la ilişkileri düzeltmeye karar verince, aynı olayda üçüncü kez tutum değiştirdi.
10 yıl üyelikten çıkılamayacak bir anlaşmayı size onaylatmaya çalışan iktidar, bu anlaşmanın öncelikli işi olan Yemen konusunda 11 yılda üç kez tutum değiştirdi. Sadece bu nedenle bile oyunuz “hayır” olmalı!
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
2 Kasım 2026
Amerikasız inisiyatif, ama…
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 26/10/2026
Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu R4, yani “bölgesel (regional) dörtlü” ile İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya’nın oluşturduğu E4, yani “Avrupa (Europe) dörtlüsü” ülkelerinin dışişleri bakanları İstanbul’da toplandı.
R4+E4 ülkelerinin Avrupa’yı ve Ortadoğu’yu ilgilendiren meselelerde “Amerikasız inisiyatif” geliştirmeleri önemli bir girişim. Ancak..
Sorunlu çağrı
R4+E4 toplantısından özetle “savaşa karşı diplomasi ve müzakere” çağrısı çıktı. Ancak çağrının adresi ve şekli sorunlu. R4+E4 ülkeleri Rusya-Ukrayna savaşına Ukrayna’nın yanından, Suudi-Husi savaşına Suudilerin yanından ve ABD-İran savaşına “soyut barışın” yanından bakıyorlar.
ABD ve İsrail’in İran’a açtığı savaş konusunda, taraflara aynı çağrıyı yapıyorlar. İyi de saldıran ve savunan aynı pozisyonda mı? Ayrıca İran’dan “nükleer müzakereye dönmesini” istiyorlar. Peki ABD-AB-İran nükleer anlaşmasından çekilen kim?
R4-E4 ülkeleri “Husilerin Suudilere saldırdığını” belirterek, “Suudilere destek” açıkladı. Husiler mi Suudilere saldırıyor, yoksa Suudiler mi Husilere? Suudi topraklarında Husi savaşçılar yok ama Yemen topraklarında Suudi savaşçılar var 11 yıldır.
Mekke İttifakı tartışmalarının en öncelikli sorunu da bu zaten. Aynı çarpık bakışla, Türkiye’yi Yemen tuzağına düşürüyorlar. Saldırgan Suudilerin yanında, Türk askerini, savunmadaki Husilere karşı cepheye sürmeye çalışıyorlar.
Sorunların merkezi
Bölgemizde Filistin-İsrail sorunu çözülmeden ve Filistin devleti 1967 sınırlarıyla tanınmadan hiçbir sorun çözülmez. Zira her sorun doğrudan ya da dolaylı olarak bununla ilgilidir.
Örneğin R4+E4’ün müzakere ve diplomasi çağrısı yaptığı ABD-İran savaşının bir yönü Filistin meselesidir. İran Filistin’i desteklemese ve İsrail ile normalleşse, bu savaş olmazdı. Nitekim Şah döneminde İsrail-İran ilişkileri iyiydi, İran ABD’nin bölgedeki en önemli müttefiklerinin başında geliyordu.
Peki Suudi-Husi savaşı Filistin meselesinden bağımsız mı? Elbette dolaylı ilgisi var. Zira Husiler İsrail saldırısı karşısında Filistinlileri destekliyor, üstelik bu desteğini açıklamayla değil, doğrudan İsrail’e füze atarak sağlıyor. Öyle olduğu için de Husilere sadece Suudiler değil, ABD, İsrail ve müttefikleri Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de saldırıyor. Husiler Filistin’i desteklemese, İsrail’i vurmasa, İran’ın müttefiki olmasa, ABD çoktan Suudi-Husi barışı sağlardı.
Suudilerin ikili tutumu
İsrail’in Kanal 7 televizyonunda Netanyahu ile bir röportaj vardı. Sunucunun, “Suudi Arabistan gibi ülkelerin bir Filistin devletinin kurulmasını normalleşme şartı yaptığını duyuyoruz” sözlerini “Eğer bu saçmalığa inanıyorsanız…” deyip gülerek kesen Netanyahu, şöyle devam etti: “Kamuoyu önünde bunu söylüyorlar. Kapalı kapılar arkasında nelerin konuşulduğunu size anlatmak istemem. Arap dünyası Filistinlileri en fazla sizin kadar umursuyor!”
Suudi Arabistan yönetimi gerçekten de Filistin meselesini ne kadar önemsiyor? İki yıl önce ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in Arap liderle yürüttüğü “kapalı diplomatik görüşmeleri” haberleştiren The Atlantic dergisi, Prens Selman’ın Blinken’e şöyle dediğini yazmıştı: “Filistin meselesi kişisel olarak umurumda mı? Değil, ama halkımın umurunda. Bu yüzden bu sürecin anlamlı bir sonuç doğuracağından emin olmam gerekiyor.”
Husiler İsrail’le savaşıyor
Bölgemizdeki her meselenin zemininde doğrudan ya da dolaylı olarak Filistin meselesi var. Ve Filistin meselesi konusunda açıklananlar ile yapılanlar arasında uçurum var.
Şu anda Filistin’e destek veren ve İsrail’i vuran tek Arap devleti Husilerin yönettiği Yemen’dir. Suudilerin desteklediği Yemen “hükümeti” ise Riyad’daki bir oteldedir.
Mekke İttifakı konusuna lütfen bir de bu açıdan bakınız…
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
26 Ekim 2026
G3: ABD-Çin-Rusya zirvesi
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 22/10/2026
“Avrupa aklını başına toplamalı ve ABD’ye hiç güvenilemeyeceğini anlamalı. NATO anlaşması güvenilir olmaktan çıktı.”
Bu sözler, Serbestiyet’te yazan Em. Büyükelçi Yalım Eralp’e ait. Eralp’in Atlantikçi çizginin en önemli diplomat temsilcilerinden biri olması, elbette sözlerini daha da anlamlı kılıyor.
Kuşkusuz Eralp bunu Ukrayna politikaları üzerinden ve AB’ci bir perspektiften söylüyor ama son tahlilde iki saptama da doğru. ABD-AB ilişkilerinin ve o ilişkinin merkezindeki NATO’nun zayıflama eğiliminde olmasının, devletlerarası ilişkilere Atlantik cephesinden bakanlar tarafından da artık saptanıyor olması önemli…
Amerikan Hegemonyasının Sonu
2019’da Amerikan Hegemonyası’nın Sonu (Kırmızı Kedi Yayınları) isimli kitabımı yayımladığımda, diplomasi ve akademi çevrelerinden küçümseyenler olmuştu. Onlara göre biz sosyalistler hayal kuruyorduk; ABD güçlüydü, yenilmezdi, ABD’nin liberal kapitalist demokrasisi küreye liderlik etmeye devam edecekti, Türkiye ABD’nin müttefiki olmayı korumalıydı, Rusya bitmişti, Çin balonu da her an patlayabilirdi…
Anlaşılan başka meslek sahipleri, diploması ve akademi çevrelerinden daha öngörülüydü: Kitap 9 baskı yaptı!
Gelişmelerin hızı diplomasi ve akademi çevrelerini de olumlu etkilemeye başladı: Atlantik Cephesi’nin Ukrayna’da Rusya’yı geriletememesi, ABD ve İsrail’in İran’a diz çöktürememesi, ABD’nin Çin’e açtığı ticaret savaşını kazanamaması ve bunlara bağlı olarak Atlantik dünyası içinde ortaya çıkan kırılmalar, NATO 3.0 dönüşümü ve ABD’nin Batı yarımküreye odaklanma doktrini, dünyayı daha nesnel analiz etmelerini sağlamaya başladı.
Dünya tahlili
Artık genel eğilim şöyledir:
– Çok merkezli bir dünya inşa oluyor.
– Ekonominin ardından siyasette de ağırlık merkezi Atlantik’ten Asya-Pasifik’e kaymaya başlıyor.
– Küresel Güney’in uluslararası platformlardaki ağırlığı artıyor. Zenginler kulübü G7’nin ağırlığı azalıyor.
– Uluslararası ticarette dolardan çıkma ve karşılıklı ulusal paraları kullanma eğilimi ağır da olsa ilerliyor.
– Orta büyüklükteki devletlerin manevra alanı genişliyor.
– ABD İran’a diz çöktüremedi ve petrodolar sisteminin karşılığı olarak Körfez ülkelerine açtığı güvenlik şemsiyesi işe yaramadı. Bu güvenlik mimarisinde değişimler başlatıyor.
– ABD, Çin-Rusya stratejik işbirliğini bozamadı, Çin ve Rusya’ya rağmen küresel sorunları çözemeyeceğini kabul etmeye başladı.
Kısaca genel eğilim böyledir, inişli çıkışlı olacaktır ama süreç bu yönde ilerleyecektir.
Üçlü zirvenin önemi
Yukarıda sıraladığım maddelerden sonuncısı yenidir ve kritik önemdedir: ABD’nin Çin ve Rusya’ya rağmen küresel sorunları çözemeyeceğini kabul etmeye başlaması, devletlerarası ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olacaktır.
Konu ilk kez bu ayın başında Putin tarafından kamuya açık bir fikir olarak dile getirildi. Ardından Putin ve Trump telefonda görüştü. Trump, “Xi de isterse üçlü görüşmeye açık olduğunu” söyledi. Rubio üçlü görüşmeyi “dünya için çok olumlu” diye niteledi. Çin konuya daha mesafeli…
Üçlü görüşmenin gündemi açısından her ne kadar Trump nükleer silahsızlanmayı, Putin Ukrayna savaşının çözümünü öne çıkarıyorsa da bunun şu aşamada olasılık olarak konuşuluyor olması bile çok önemli.
ABD’nin Çin ve Rusya’sız küresel sorunlara çözüm bulamayacağını kabul etmesi, kuşkusuz en başta ABD-AB ilişkilerini etkileyecektir ama iyi değerlendirebilirse bu Brüksel’e, Rusya’nın da dahil olduğu bir Avrasya Güvenlik Mimarisi inşa edebilme fırsatı doğuracaktır.
Yalım Eralp’ları asıl hayal kırıklığına uğratan bu olasılık sanırım. Kafalarındaki “Atlantik Dünyası”nın çökmeye başlaması…
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
22 Ekim 2026
“Grekoromen Hristiyan beyaz uygarlık” dedikleri
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 19/10/2026
Gençler, Fransa’nın ardından İtalya’da da eyleme geçti. Eylemlerin gerekçesi burada da benzer şekilde dile getiriliyor: “Kamu hizmetlerindeki bütçe kesintilerine ve neoliberal yönelimli reformlara karşı taleplerde bulunuyorlar.”
Gençlerin bu haklı eylemlerine karşı ise “kara propaganda çarkları” döndürülüyor. Bir taraftan “gençlerin eylemlerinin faşist Le Pen’i iktidara taşıyacağı” iddia edilerek eylemler karalamaya çalışılırken, bir taraftan da “eylemci gençlerin Müslüman ve Afrikalı oldukları, Hristiyanların kurduğu Avrupa’yı yaktıkları” türünden ırkçılıklar sergileniyor.
Tam da emperyalizmin ideologlarından Samuel Huntington’un istediği türden bir Medeniyetler Çatışması yani! Ve tam da ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Yunanistan’da verdiği “Batı Medeniyetinin Savunmasında” mesajındaki gibi…
Hammadde ve emek sömürüsüne dayanan Avrupa
“Hıristiyanlar Avrupa’yı inşa etti. Müslümanlar ve Afrikalılar Avrupa’yı yok ediyor” diyen bir Avrupalı gazeteciye Gazete Bilim Genel Yayın Yönetmeni Emrah Maraşo’nun verdiği şu yanıt yeterince net: “Kapitalist Avrupanız sömürdüğünüz işçi sınıfının, sömürgeleştirdiğiniz Müslüman ve Afrikalı halkların emeğiyle inşa edildi.”
Gerçek budur: Avrupa önce Portekiz ve İspanya, sonra Hollanda, ardından Fransa ve İngiltere gemilerinin uzandığı coğrafyalardaki halkların kanlarının ve onlardan çalınanların üzerinde inşa oldu. Kimi zaman gümüşlerini ve altınlarını çalarak, kimi zaman bizzat kendilerini köle edip tarlalarında çalıştırarak, Batı kapitalizmini ortaya çıkaran birikimi sağladılar.
Gümüş, altın ve köle ile başlayan sömürü, petrol ve ucuz işçi emeğiyle, biçimi değişerek sürdü, azalarak da olsa hâlâ sürüyor. Emperyalist devletler, şirketleri aracılığıyla sömürmeye devam ediyorlar.
Göçlerin kaynağı kendileri
Avrupalıların ülkelerindeki Müslümanlardan ve Afrikalılardan şikayetçi olmaları tam bir ikiyüzlülük ve ahlaksızlık örneğidir. Avrupa’ya doğru hâlâ süren göç baskısı, bu toprakları uzun süre “yöneterek” sömürmelerinden ve bunun olumsuz ekonomik mirasından kaynaklanmaktadır.
Öte yandan emperyalist ABD ve Avrupalı müttefiklerinin Afganistan ve Irak işgalleri, Libya ve Suriye operasyonları da göç baskısı doğurmuştur. Dolayısıyla Avrupalı beyazlar, şehirlerine yerleşen siyah ya da Müslüman komşularına değil, kendi hükümetlerine kızmalıdırlar.
Diğer yandan Fransa’daki eylemleri Müslüman ve Afrika kökenlilere yıkmaya çalışmak da tam bir istihbarat operasyonudur. Onların da Fransa yurttaşı olduğu gerçeği bir kenara, eylemlerde çoğunluk beyaz Fransızlardır.
Ve ayağa kalkan Fransız gençler, yaptıkları açıklamalarda, meselenin esasına, kapitalizme, neoliberalizme, kamuculuğun adım adım tasfiye edilmesine işaret ederek, bu kara propagandaları boşa çıkarmaktadır.
Rubio’nun mesajının anlamı
Rubio’nun “Batı Medeniyetinin Savunmasında” başlıklı konuşmasına dönersek…
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, “Atina’da doğan, Roma tarafından şekillendirilen, Hıristiyanlıkla vaftiz edilen, Orta Çağ Avrupası’nın fırınında güçlenen, İngiliz özgürlüğüyle donatılan ve ardından Atlantik’in öbür yakasına taşınan” bir Batı uygarlığı resmediyor. Ve Rubio, Batı uygarlığının inşa ettiği yaşam standartlarını kaybetmemek için bir dönüm noktasında olduklarını belirterek “topyekun savunma” öneriyor.
Yaşam standardı dediği, yukarıda özetlediğimiz Doğu’yu ve Güney’i sömürmelerine dayanan zenginlik. ABD’li ve Avrupalı sömürgen egemen sınıf, işte o zenginliğini korumak için dışarıda askeri saldırganlıklara, içeride kamu kaynaklarını kısmaya yöneliyor bir süredir. Gençler işte buna isyan ediyor.
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
19 Ekim 2026
İsrail’in yeni güvenlik doktrini
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 17/10/2026
ABD-İsrail ilişkileri iki ülkede de tartışılıyor. Bu ilişki Washington’da, İsrail’in ABD’ye yükünün boyutu, Tel Aviv’de ise ABD desteğinin ne kadar sürebileceği üzerinden tartışılıyor.
Bu tartışmayı hızlandıran bir etken de Trump Doktrini oldu. Zira doktrin, ABD’nin Avrupa ve Ortadoğu’daki işlerini müttefiklerine dağıtmayı, yük paylaştırmayı esas alıyor.
Heyman’a göre doktrinin ana hatları
Konunun bir süredir Tel Aviv’de kapsamlı bir şekilde ele alındığını gösteren konulardan biri, İsrail’in yeni güvenlik doktrini. Gerçi 2023’te şekillenmeye başladıysa da, ABD gibi açık belgesi olmadığı için doktrinin içeriğini tam olarak bilmiyoruz. Neyseki İsrail seçim süreci ve sertleşen iç mücadele, bu yeni doktrine dair ipuçları edinmemizi sağladı: Eski İsrail Askeri İstihbarat Dairesi (AMAN) Başkanı Tamir Heyman, henüz resmi belgelere dökülmemiş yeni güvenlik doktrini hakkında, Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nde (INSS) bir analiz yayımladı.
Heyman’ın yeni güvenlik doktrinini nazıl değerlendirdiğine geçmeden önce, Anadolu Ajansı’nın derlemesinden hareketle, doktrinin içeriğini anlamamızı kolaylaştıran ana hatlarına bir göz atalım:
ABD ile yol ayrımı
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hükümetinin uyguladığı yeni güvenlik doktrinine göre;
1) Yahudi kimliği demokratik sistemin önüne geçiriliyor.
2) Ortadoğu’da gerçek ve anlamlı bir barışın mümkün olmadığı ve Arap devletlerle varılacak mutabakatların geçici olduğu savunuluyor.
3) ABD ile yol ayrımı öngörülüyor. ABD “gerileyen bir güç” olarak niteleniyor ve bu durumun “İsrail’i terk etmesini” hızlandıracağı düşünülüyor. İsrail’in güvenliğinin sadece kendi askeri gücüne dayanması gerektiği belirtiliyor ve ABD ile bağları koparmanın yalnızca kaçınılmaz değil, ulusal kimliğin direnci açısından zorunlu olduğu savunuluyor.
Savunma yerine saldırı
4) Askeri stratejide savunma yerine saldırının mutlak öncelik kazandığı belirtilerek, baskın ve sürpriz önleyici darbelerin tek yol olduğu savunuluyor. Çatışmayı düşman sahasına taşımak ve derin hatlar kurmak amacıyla “ileri savunma alanları” oluşturulması gerektiği kaydediliyor.
5) İki devletli çözüm reddediliyor, Filistin topraklarına yerleştirilen İsrailliler, İsrail için “savunma kalkanı” olarak nitelendiriliyor.
6) Savunma sanayisinde, siber teknolojide ve yapay zekada tam yerlileşme ve uluslararası ortaklıklardan bağımsız bilimsel üretim hedefleniyor. (Muhammet Nazım Taşcı, AA, 14.10.2026)
Savunma açığı ve izolasyon riski
Peki eski AMAN Başkanı Heyman, ana hatları yukarıda özetlediğimiz bu yeni güvenlik doktrinini nasıl yorumluyor?
Heyman’a göre yeni güvenlik doktrininin üç temel zayıflığı var:
– Doktrinin, İsrail’in varoluşsal temellerini dinamitlediği savunuluyor.
– Doktrinin, İsrail’i uluslararası alanda derin bir izolasyona, ekonomik ve teknolojik durgunluğa, beyin göçüne ve sınırları belirsiz sürekli bir savaş döngüsüne sokacağı savunuluyor.
– ABD ile stratejik bağı koparmanın, savunma açığına ve diplomatik izolasyona yolaçağı savunuluyor.
ABD-İsrail yol ayrımı şu anda olası görünmüyor
Heyman’ın analizinin ve eleştirisinin temelini, “ABD ile stratejik bağı koparmanın doğuracağı sorunlar” oluşturuyor. Heyman haksız değil; ABD’nin askeri ve istihbarat desteğinin olmaması savunma sorununa, siyasi desteğinin olmaması diplomatik yalnızlığa yol açacaktır. Çünkü İsrail’in Araplar karşısında sağladığı askeri başarılarının kaynağı da ona uluslararası platformlarda dokunulmazlık sağlayan da ABD’dir.
Peki ABD, Ortadoğu’daki “ileri karakolu” gördüğü İsrail’den öyle kolayca vazgeçer mi? Son tahlilde ABD için İsrail, Ortadoğu dizaynında kullandığı değerli bir sopadır. Bu nedenle doktrinde belirtilen bir “yol ayrımının” yaşanması kısa ve orta vadede pek olası görünmüyor. Üstelik Netanyahu’suz bir İsrail ile Trump’sız bir ABD’nin, yolu birlikte yürümek için hâlâ geçerli nedenleri olacaktır.
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
17 Ekim 2026
AKP’ye Ortadoğu’da yeni görev
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 08/10/2026
Mekke İttifakı’ndan Suudi Arabistan’a “askeri destek” kararı çıkmasını ilk kutlayan kişinin ABD’li Senatör Joe Wilson olması bile yeterince uyarıcı olmalı. Wilson, kararın hemen ardından yaptığı açıklamada iki kritik mesaj verdi:
1) “Husilerin İran destekli saldırganlığı karşısında ittifakı harekete geçirdikleri için müttefiklerimiz Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’a minnettarım.”
2) “Mekke Savunma İttifakı, Ortadoğu’nun NATO’su olma potansiyeline sahip.”
Trump’ın Mekke İttifakı’ndan beklentisi
Ufuk Ötesi okurları anımsayacaktır, Cumhuriyetçi Senatör Wilson, daha ilk günden “Şimdi Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın Husileri yok etme vakti” diyerek ittifakın kuruluşunu kutlamıştı.
Wilson ve benzerlerine göre Mekke İttifakı, “ABD Başkanı Trump’ın Ortadoğu stratejisinin” bir parçası. Nitekim Trump’ın Mekke İttifakı’na destek açıklamasında da bunun işareti vardı: “Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan’ın yakın zamanda ve nihayet Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzalamış olmasından büyük memnuniyet duyuyorum. Bu anlaşma, Ortadoğu’nun nasıl bir araya geldiğini ve ülkelerin nihayet kendilerini daha anlamlı bir şekilde savunabileceklerini gösteriyor. Bahsi geçen üç ülkenin büyük liderliklerini tebrik ediyorum. Bu, büyük, cesur ve önemli bir ilk adım. Vay canına.”
ABD’nin Suudileri koruma görevi Türkiye’ye
Trump’ın açıklamasındaki anahtar cümle şu: “Nihayet kendilerini daha anlamlı bir şekilde savunabileceklerini gösteriyor.”
Trump yönetiminin hazırladığı Donroe Doktrininin müttefiklerle ilgili kısmı tam da buydu. ABD Batı yarımküreye egemen olmayı önüne hedef koyarken, Avrupa ve Ortadoğu’daki işlerini müttefiklerine paylaştıracaktı. ABD’li yetkililer bunu “yük paylaştırma stratejisi” olarak yorumluyorlar.
İşte Trump’ın “nihayet kendilerini savunacaklar” derken kastettiği bu: ABD’nin Suudi Arabistan’ı savunma işini fiilen Türkiye ve Pakistan üstlenmiş oluyor!
Mekke İttifakı İsrail’le aynı cephede
Başından beri Mekke İttifakı’nın ikili yönüne işaret ediyoruz: ABD’nin güvenlik mimarisine alternatif olabildiği ölçüde olumlu ama ABD’nin yük paylaştırma stratejisiyle uyumlu olarak onu tamamlayan nitelikte İran’a karşı pozisyon aldığı ölçüde olumsuzdur.
Türk ve Suudi yetkililerin Mekke İttifakı’nı, “ABD’yle ittifaklarını tamamlar” nitelikte yorumlamaları, ikinci olasılığın güçlü olduğunu gösteriyordu. Artık Yemen’de Husilere karşı Suudi Arabistan’a askeri destek kararı alarak, ağırlığı tümden terazinin ikinci kefesine koyduklarını ortaya koymuş oldular.
Yemen’de Ensarullah Hareketine (Husilere) karşı pozisyon almak, fiilen Ortadoğu’da da İran’a karşı konumlanmak demektir. Daha önemlisi, Husilere ve İran’a karşı konumlanmak, ABD ve İsrail ile aynı cephede olmak demektir.
ABD’nin hedefi: Ortadoğu NATO’su
Türk ve Suudi yetkililerin Mekke İttifakı’nı ABD’yle ittifakın bütünleyeni olarak değerlendirmeleri ile Trump’ın işaret ettiği gibi “ABD’nin Suudileri koruma görevinin Mekke İttifakı’nca yüklenilmesi” toplandığında, Wilson’un temenni ettiği asıl hedef ortaya çıkıyor: “Mekke Savunma İttifakı, Ortadoğu’nun NATO’su olma potansiyeline sahip.”
Peki iktidar bu görevi neden üstleniyor? Yemen’de Suudileri desteklemenin Türkiye’nin ulusal çıkarıyla ilgisi ne? Mesele bu adımın salt Körfez sermayesini çekebilmeyi kolaylaştırması mı, ya da AKP’nin “askeri sanayi”ye dayalı ekonomi modeliyle uyumu mu, yoksa ABD’nin işlerini üstlenerek Ortadoğu’da yine “neo-Osmanlıcı liderlik” hedeflemek mi?
Üçünün toplamı olduğu anlaşılıyor zira her biri diğerini kolaylaştırıyor ve bütünlüyor. Sorun şu ki ve 24 yılda bir kaç kez görüldü ki bu tür hamleler, stratejik düzlemde ciddi sorunlar doğuruyor ve geri dönüşü ağır maliyet yaratıyor.
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
8 Ekim 2026
ABD-İsrail’in yapamadığını Türkiye neden yapsın?
Posted by Mehmet Ali Güller in Cumhuriyet Gazetesi, Politika Yazıları on 05/10/2026
Okurlarımızın en çok sorduğu soru şu: İktidar, TBMM’de onaylatmadan Mekke İttifakı anlaşmasını Yemen’de hayata geçirebilir mi?
Bu endişe kaynaklı soruyu ortaya çıkaran biri genel diğeri özel iki neden var: Genel neden, iktidarın kimi konularda Anayasa’ya açıkça uymaması ve bir çok konuda yasaların etrafından dolanması. Özel neden ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Yemen’de Suudilere askeri yardım konusunda “acele” yeşil ışık yakması.
Anlaşma mı ortak bildiri mi?
Her şeye rağmen iktidarın TBMM’de onaylatmadan Mekke İttifakı üzerinden Yemen’de askeri bir angajmana girmesi, hukuken de siyaseten de hâlâ olası değildir. Zira AKP “o kadar” güçlü değil. Görüntü, kendi gücünden değil, muhalefetin güçsüzlüğünden kaynaklanıyor çünkü.
Anayasa’nın 90. maddesi açık: “Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle ve milletlerarası kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır.”
Oysa ortada bir kanun teklifi bile yok. Konu TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sorulduğunda “Bu konuda henüz TBMM’ye iletilmiş olan bir teklif yok.” demişti. Mekke İttifakı anlaşmasının yürürlüğe girebilmesi için TBMM’ye sunulması ve onaylanması gerekiyor ama ortada henüz kamuoyunun bildiği bir “anlaşma metni” bile yok. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan liderlerinin imzaladığı metin “bir anlaşma metni”nden ziyade, “anlaşma niyeti ortaya koyan bir ortak bildiri” görünümündedir.
Mekke İttifakı’nın kronolojisi
İki aylık süreci anımsayalım:
7 Ağustos 2026: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud, Mekke’de Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı.
31 Ağustos 2026: İttifak üyelerinin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısı İstanbul’da yapıldı. İttifakın kurumsallaştırılması ve sekreteryasının Riyad’da oluşturulması kararlaştırıldı.
23 Eylül 2026: Pakistan Dışişleri Bakanlığı, Riyad’daki Mekke İttifakı Genel Sekreterliğine Em. Korg. Numan Mahmud’un atandığını açıkladı.
24 Eylül 2026: Mekke İttifakı üye ülkeleri dışişleri bakanları BM Genel Kurulu sırasında New York’ta toplandı.
25 Eylül 2026: Mekke İttifakı üye ülkeleri genelkurmay başkanları Riyad’da toplantı yaptı.
5 Ekim 2026: Bugün Riyad’da Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısı yapılacak. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Org. Selçuk Bayraktaroğlu katılıyor.
Hukuku yok, uygulamaları var
Mekke İttifakı’nın şu anda hukuku yok, resmiyeti yok ama varmış gibi hızlı adımlar atılıyor. Neden? Kanunu daha TBMM’ye teklif bile edilmemişken, Mekke İttifakı çalışmalarının bu denli hızlandırılmasının nedeni ne?
İttifak İsrail’in Filistin, Lübnan ve Suriye saldırılarına karşı harekete geçmeyeceğine göre, ittifak ABD ve İsrail’in İran’a saldırısına karşı durmayacağına göre geriye bir tek Suudilerin Yemen sorunu kalıyor!
Suudiler 10 yıldan fazladır Yemen’de Ensarullah Hareketine (Husiler) saldırıyor ama sonuç alamıyor. Tersine Ensarullah kazanıyor. Em. Albay Douglas MacGregor canlı yayında Andrew Napolitano’ya anlatmıştı: İki yıl önce 70 ABD ve İsrail özel kuvvet askeri Yemen’e sızarak kritik noktalara operasyon düzenlemeye kalktı ama Ensarullah tamamını yok etti.
Türkiye kamuoyunun, özellikle muhafazakâr kesimlerin şu soruya yanıt vermesi gerekiyor: ABD, İsrail ve Suudi Arabistan’ın yapamadığını Yemen’de yapmaya kalkmak, neden Türkiye’nin çıkarına olsun?
Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesi
5 Ekim 2026
